ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜੂਨ 2026 ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ 'ਤੇ **10%** ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਮੈਮਰੀ ਚਿੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ **15%** ਤੱਕ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋਏ ਫੋਨਾਂ ਨੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਸਤੇ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਸ ਸਾਲ ਜੂਨ ਤਿਮਾਹੀ (June Quarter) ਦੌਰਾਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਦੀ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟਸ (Shipments) ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 10% ਘੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੂਨ ਤਿਮਾਹੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦਾ ਅਸਰ
ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ (Components) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮੈਮਰੀ ਚਿੱਪਾਂ (Memory Chips) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ 2025 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 4 ਗੁਣਾ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ (OEMs) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 15% ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ।
ਸਸਤੇ ਫੋਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀ
ਇਸ ਕੀਮਤ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ₹15,000 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨਾਂ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟਸ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ 'ਤੇ 45% ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀਮਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਖਪਤਕਾਰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਫੋਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਐਂਟਰੀ-ਲੈਵਲ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਹੈ। vivo ਲਗਭਗ 18% ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। Samsung ਇਕੱਲਾ ਅਜਿਹਾ ਵੱਡਾ ਪਲੇਅਰ ਰਿਹਾ ਜਿਸਨੇ 2% ਦੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਗ੍ਰੋਥ ਦਰਜ ਕੀਤੀ, ਇਸਦੇ Galaxy A ਸੀਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ₹15,000-₹20,000 ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਸ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Xiaomi (POCO ਸਮੇਤ) ਅਤੇ realme ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ। OPPO ਨੇ 14% ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ Apple ਦੇ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟਸ ਵਿੱਚ 3% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ 7% ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਨਵੇਂ ਰੁਝਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। Nothing ਨੇ Phone (4a) ਲਾਂਚ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 105% ਦੀ ਗ੍ਰੋਥ ਦਰਜ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ Google ਨੇ ਅਲਟਰਾ-ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 68% ਦੀ ਗ੍ਰੋਥ ਦਿਖਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਜੇ ਵੀ ਟਿਕਾਊ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ 2026 ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਨਾ ਆਉਣ ਕਾਰਨ, ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਲਈ 13% ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਨਵੈਂਟਰੀ (Inventory) ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਮਾਰਜਿਨ (Profit Margin) ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।