ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਇੰਡਸਟਰੀ 'ਚ ਮਾਰਚ 2027 ਤੱਕ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ 'ਚ 5-7% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਕਰੀ ਘਟਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਮੁੱਲ ਵਧਿਆ
ਯੂਨਿਟ ਵਿਕਰੀ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਕੁੱਲ ਮੁੱਲ 8-10% ਤੱਕ ਵਧਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਮੈਮਰੀ ਚਿਪਸ (Memory Chips) ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਨਿਰਮਾਣ ਖਰਚੇ ਵਧ ਗਏ ਹਨ।
ਐਂਟਰੀ-ਲੈਵਲ ਫੋਨ ਹੋਏ ਮਹਿੰਗੇ
ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ AI (Artificial Intelligence) ਦਾ ਗਲੋਬਲ ਬੂਮ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬੇਸਿਕ ਸਮਾਰਟਫੋਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੁੱਗਣੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਡਿਵਾਈਸ ਪਹਿਲਾਂ ₹4,000-₹5,000 'ਚ ਮਿਲਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਉਹ ₹10,000-₹15,000 'ਚ ਵਿਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਇਹ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਫੀਚਰ ਫੋਨ ਤੋਂ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਸਤੀਆਂ ਫਾਈਨਾਂਸਿੰਗ ਵਿਕਲਪਾਂ (Financing Options) ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਫਾਈਨਾਂਸਿੰਗ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ
ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਲੋਨ ਡਿਫਾਲਟ (Loan Defaults) ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਫਰੇਮਵਰਕ ਨਾਲ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਿਸਟਮ 'ਚ ਗਾਹਕ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਅਤੇ ਡਿਫਾਲਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਲੈਂਡਰਜ਼ (Lenders) ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਿਵਾਈਸ ਖਰੀਦ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਈਨਾਂਸਿੰਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਹਾਇਤਾ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਅਤੇ ਐਂਟਰੀ-ਲੈਵਲ ਡਿਵਾਈਸ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਫੋਰਡੇਬਿਲਟੀ ਗੈਪ (Affordability Gap) ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਆਫਲਾਈਨ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (Digital Infrastructure) 'ਚ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਲਗਭਗ 50 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਅਜੇ ਵੀ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਪੇਮੈਂਟਸ ਇੰਟਰਫੇਸ (UPI) ਵਰਗੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰਥਚਾਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ 1.5 ਅਰਬ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿਕਾਸ
ਭਾਰਤ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨਿਰਮਾਣ 'ਚ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ $70 ਬਿਲੀਅਨ ਹੈ। ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਨਿਰਯਾਤ (Exports) 'ਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ 160 ਗੁਣਾ ਵਧ ਕੇ ₹2.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਿਰਯਾਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵੀਅਤਨਾਮ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਿਰਯਾਤਕ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਮੋਬਾਈਲ ਨਿਰਮਾਣ ਸੈਕਟਰ ₹18,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ₹6 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯੂਨਿਟ ਵਿਕਰੀ ਘਟਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮੁੱਲ ਵਾਧੇ 'ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਮੁਕਾਬਲਾ
ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ, ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਹੁਤ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਨਿਰਮਾਤਾ ਲਗਾਤਾਰ ਨਵੀਨਤਾ (Innovation) ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਐਡਵਾਂਸਡ ਫੀਚਰਜ਼, ਖਾਸ ਕਰਕੇ AI ਲਈ ਰਿਸਰਚ ਅਤੇ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (R&D) 'ਚ ਵਧੇਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਿੰਗੇ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜੋ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ (Supply Chain) ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਫਾਈਨਾਂਸਿੰਗ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਲੋਬਲ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਵਾਲੀਅਮ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਸੈਗਮੈਂਟ ਨਵੀਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚ ਆਮਦਨੀਆਂ ਕਾਰਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
