ਹਾਈਦਰਾਬਾਦ ਪੁਲਿਸ ਨੇ Google India ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਦੋਸ਼ੀ (co-accused) ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਮਲੇ Google Play Store 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਫੇਕ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਐਪਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ **₹49 ਲੱਖ** ਗੁਆ ਲਏ। ਪੁਲਿਸ ਹੁਣ ਐਪਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ Google ਤੋਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਡਾਟਾ ਮੰਗ ਰਹੀ ਹੈ।
Detailed Coverage
ਕੀ ਹੈ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ?
ਹਾਈਦਰਾਬਾਦ ਪੁਲਿਸ ਨੇ Google India ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਦੋਸ਼ੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਕਈ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ Google Play Store 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਐਪਸ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਠੱਗੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੀੜਤਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਸ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।
ਕਿੰਨਾ ਹੋਇਆ ਨੁਕਸਾਨ?
ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਨੁਕਸਾਨ ₹48.79 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ 69 ਸਾਲਾ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ₹24.37 ਲੱਖ ਗੁਆ ਲਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਰਿਟਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ 40 ਸਾਲਾ ਪੀੜਤ ਨੇ ਇੱਕ ਫੇਕ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ₹17 ਲੱਖ ਗੁਆ ਦਿੱਤੇ, ਜਦਕਿ ਇੱਕ 71 ਸਾਲਾ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ₹7.42 ਲੱਖ ਗੁਆਉਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਰੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੈਸੇ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੇ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ
ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਹ ਕੇਸ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਐਕਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿਆਇਕ ਸੰਹਿਤਾ (Bharatiya Nyaya Sanhita) ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨੇ ਐਪਸ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂਚ (Moderation) ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁਣ Google India ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਸ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਵੇਰੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਿਵੈਲਪਰ ਕੌਣ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ
ਇਹ ਘਟਨਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਅਲੀ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਐਪਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੋਲ ਮਾਲਵੇਅਰ ਸਕੈਨ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਐਪਸ ਦਾ ਫਿਲਟਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਤੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ ਲੈਣ।