ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ₹62,500 ਕਰੋੜ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ-ਲਿੰਕਡ ਇਨਸੈਂਟਿਵ (PLI) ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੀਮ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਤੋਂ 2030-31 ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ (Components) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ₹62,500 ਕਰੋੜ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ-ਲਿੰਕਡ ਇਨਸੈਂਟਿਵ (PLI) ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ FY2030-31 ਤੱਕ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਚੱਲੇਗੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਮੋਡੀਫਾਈਡ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਲਿੰਕਡ ਸਕੀਮ' (Modified Production Linked Scheme) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਨੀਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੋਬਾਈਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨੂੰ ਅਸੈਂਬਲ (Assemble) ਕਰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ (Components) ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ (Design) ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ: Dixon ਤੇ Kaynes 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ
ਇਸ ਸਰਕਾਰੀ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। Dixon Technologies ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ 7.5% ਵਧ ਕੇ ₹14,685 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜੋ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸਥਾਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ (Expansion Plans) ਪ੍ਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, Kaynes Technology ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਵੀ 3.4% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ₹3,452.90 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਏ। Amber Enterprises ਅਤੇ Syrma SGS Technology ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉੱਪਰ ਗਏ।
ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ
ਭਾਰਤ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਕਾਫੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੀਨ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਵੀਂ PLI ਸਕੀਮ ਇਸੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਬੈਟਰੀ, ਕੈਮਰਾ ਮੋਡਿਊਲ, ਡਿਸਪਲੇ ਯੂਨਿਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟਿਡ ਸਰਕਟ ਬੋਰਡ (PCB) ਵਰਗੇ ਅਹਿਮ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੈਲਿਊ ਐਡੀਸ਼ਨ (Value Addition) ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਗਲਾ ਕਦਮ
ਇਸ ਨੀਤੀ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਸਥਾਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। Dixon Technologies ਕੈਮਰਾ ਅਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਮੋਡਿਊਲ ਵਰਗੇ ਹਾਈ-ਵੈਲਿਊ ਸੈਗਮੈਂਟਸ 'ਚ ਕਦਮ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। Kaynes Technology ਚਿਪ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਅਤੇ PCB ਦੇ ਵਧਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ Amber Enterprises ਆਪਣੀ ਬੋਰਡ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੈਪੀਟਲ ਖਰਚ (Capital Spending) ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫਾ ਮਾਰਜਿਨ (Profit Margins) ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਅਸਲ ਲਾਭ ਇਨਸੈਂਟਿਵ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ, ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ (Supply Chain) ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਰਗੇ ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਕੀਮ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।