Amazon ਅਤੇ Alphabet ਵਰਗੀਆਂ ਟੈੱਕ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (Infrastructure) 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰੀ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚੋਂ ਲਗਭਗ **$60 ਬਿਲੀਅਨ** ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਸਾ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕੀ ਹੋਇਆ?
Amazon ਅਤੇ Alphabet ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਟੈਕਨਾਲਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਯੂਰੋ, ਯੇਨ ਅਤੇ ਸਟਰਲਿੰਗ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਡ ਵੇਚ ਕੇ ਲਗਭਗ $60 ਬਿਲੀਅਨ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਆਧੁਨਿਕ AI ਟੂਲਜ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਉਡ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਭਾਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸੌਦੇ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਰਹੇ ਕਿ Amazon ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਰਬਾਂ ਯੂਰੋ ਦੇ ਆਫਰਿੰਗ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬਾਂਡ ਡੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।
ਟੈੱਕ ਦਿੱਗਜ ਕਰਜ਼ਾ ਕਿਉਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ?
AI ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਖਰਚਾ ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹਨਾਂ ਹਾਈਪਰਸਕੇਲਰਾਂ (Hyperscalers) ਲਈ ਕੁੱਲ ਪੂੰਜੀ ਖਰਚ ਇਸ ਸਾਲ $725 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2025 ਦੇ ਮੱਧ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਫੰਡਿੰਗ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਟੈੱਕ ਦਿੱਗਜ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਡੈੱਟ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ AI ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਫੰਡਿੰਗ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੈਚਿਉਰਿਟੀ ਪੀਰੀਅਡ ਵਾਲੇ ਬਾਂਡ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ
ਕਿਉਂਕਿ ਨਕਦ ਦੀ ਲੋੜ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਹਨਾਂ ਲੋਨਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੁਝਾਨ 'ਲੀਜ਼-ਬੈਕਡ' ਡੈੱਟ (Lease-backed Debt) ਹੈ। ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ, ਡੈੱਟ ਆਫਰਿੰਗਸ (Debt Offerings) ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਲੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਭਵਿੱਖੀ ਆਮਦਨ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ Amazon ਵਰਗੀ ਦਿੱਗਜ ਨੂੰ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖੀ ਕਿਰਾਏ ਦੀਆਂ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਨਕਦ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਬਾਂਡ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਲੋਨ ਕਿਵੇਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੌਦੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਆਫਰਿੰਗਸ ਨੇ ਹਾਈ-ਯੀਲਡ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (High-yield investors) ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਖਿੱਚੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜੋਖਮ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, AI-ਸੰਬੰਧਿਤ ਡੈੱਟ ਕੁੱਲ US ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ-ਗ੍ਰੇਡ ਬਾਂਡ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਲਗਭਗ 15% ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਬਾਂਡਾਂ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਕੁਝ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਡੈੱਟ ਦੀ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਜੇਕਰ AI ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਵਿਆਜ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਗੱਲ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ AI ਬੂਮ ਇਸ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਲ ਮੁੱਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਟਰੈਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਗਲੋਬਲ ਟੈਕਨਾਲਜੀ ਅਤੇ ਬਾਂਡ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਮੁੱਖ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਇਸ ਖਰਚੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਟੈੱਕ ਦਿੱਗਜ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਫੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਭਾਰੀ ਉਧਾਰ ਲੈਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭਕਾਰੀ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਲਾਗਤ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੋਝ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਲਾਉਡ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਾਂ AI ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਵਿਆਪਕ ਟੈੱਕ ਈਕੋਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ IT ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਅਤੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।