ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਟੈੱਕ ਕੰਪਨੀ Square Yards ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਘਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ 'ਗ੍ਰੀਨ ਲਿਵਿੰਗ ਇੰਡੈਕਸ' (SYGLI) ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਡੈਕਸ ਘਰਾਂ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਨੁਕੂਲਤਾ (Sustainability) ਨੂੰ ਦਰਸਾਏਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
ਕੀ ਹੈ ਨਵਾਂ 'ਗ੍ਰੀਨ ਲਿਵਿੰਗ ਇੰਡੈਕਸ'?
Square Yards, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨੇ The Habitat Emprise ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 'ਗ੍ਰੀਨ ਲਿਵਿੰਗ ਇੰਡੈਕਸ' (SYGLI) ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਭਾਰਤੀ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਮਿਆਰ (Standard) ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕੋਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਕੁ 'ਗ੍ਰੀਨ' ਜਾਂ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ RERA ਫਾਈਲਿੰਗਜ਼ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ, ਆਮ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ ਘਰਾਂ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਆਸਾਨ ਬਣਾਏਗੀ।
ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਇਸਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਭਾਰਤੀ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ (Transparency) ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ LEED ਜਾਂ IGBC ਵਰਗੇ ਗ੍ਰੀਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੈ-ਇੱਛੁਕ (Voluntary) ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਖਰੀਦਦਾਰ ਲਈ ਸਮਝਣੇ ਔਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। Square Yards ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੇ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਫਾਈਲਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਵੇਲੇ ਸਸਟੇਨੇਬਿਲਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਪਣਯੋਗ ਕਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਖਰੀਦਦਾਰ ਵੱਧ 'ਗ੍ਰੀਨ' ਸਕੋਰ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਵਾਤਾਵਰਨ-ਅਨੁਕੂਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰੀਨ ਹੋਮਜ਼ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਇਸ ਫਰੇਮਵਰਕ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਤਾਵਰਨ-ਅਨੁਕੂਲ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਖਪਤ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗ੍ਰੀਨ ਘਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ 50% ਤੱਕ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ 20% ਤੋਂ 30% ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਘਰ ਬੈਠਿਆਂ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਬੱਚਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੇਨਟੀਨੈਂਸ ਖਰਚੇ ਵੀ ਘੱਟ ਜਾਣਗੇ। ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸਾਧਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਮੁੱਦਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਘਰ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੀਮਾਵਾਂ (Limitations) ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। SYGLI ਫਰੇਮਵਰਕ 'ਜਨਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਡਾਟਾ' 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਸਕਲੋਜ਼ਰ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਫਾਈਲਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੰਡੈਕਸ ਦੇ ਸਕੋਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੋਖਮ (Risk) ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਲ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ (Real-world performance) ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਆਡਿਟ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਹ ਇੰਡੈਕਸ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮਟੀਰੀਅਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਜਾਂ ਮੇਨਟੀਨੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ।
ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੰਡੀਅਨ ਗ੍ਰੀਨ ਬਿਲਡਿੰਗ ਕੌਂਸਲ (IGBC) ਅਤੇ GRIHA ਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਰਗੇ ਕਈ ਸਥਾਪਿਤ ਗ੍ਰੀਨ ਬਿਲਡਿੰਗ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਜਾਂਚਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। Square Yards ਦਾ ਪਹੁੰਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸਰਟੀਫਾਈਂਗ ਬਾਡੀ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਮੌਜੂਦਾ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ (Aggregator) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦਾ ਆਮ ਘਰ ਖਰੀਦਦਾਰ ਲਈ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗਤਾ (Accessibility) ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਇੰਡੈਕਸ ਦੀ ਅਪਣੱਤ (Adoption) 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਘਰ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ 'ਗ੍ਰੀਨ' ਰੇਟਿੰਗਾਂ ਵਿਕਰੀ ਵਧਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਉਸਾਰੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਬਾਡੀਜ਼ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਸਖ਼ਤ, ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਸਟੇਨੇਬਿਲਟੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹਨ।