ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਵੱਲ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਵਾਂ ਰੁਝਾਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੂੰਜੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ ਲਿਬਰਲਾਈਜ਼ਡ ਰੇਮਿਟੈਂਸ ਸਕੀਮ (LRS) ਤਹਿਤ ਨਿਯਮਬੱਧ ਹੈ।
LRS ਅਤੇ ਬਜਟ 2026 ਦੀਆਂ ਸੌਖੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ
LRS ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ, ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹਰ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ $250,000 ਤੱਕ ਦੀ ਰਕਮ ਬਾਹਰ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ ਖਰੀਦਾਂ ਲਈ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਲਿਮਟਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੇਮੈਂਟ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਹਰ ਰਕਮ ਸਾਲਾਨਾ ਸੀਮਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਬੈਂਕਿੰਗ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੀ ਜਾਵੇ।
ਬਜਟ 2026-27 ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟੂਰ ਪੈਕੇਜ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਭੇਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਕਲੈਕਟਿਡ ਐਟ ਸੋਰਸ (TCS) ਦੀ ਦਰ ਘਟਾ ਕੇ 2% ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ 5% ਅਤੇ 20% ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦਾ ਵਿੱਤੀ ਬੋਝ ਘਟੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 1 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਤੋਂ, ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀਆਂ (non-residents) ਦੁਆਰਾ ਅਚੱਲ ਜਾਇਦਾਦ (immovable property) ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ TAN (Tax Deduction and Collection Account Number) ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੇ PAN (Permanent Account Number) ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇਗਾ।
ਟੈਕਸ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਡਬਲ ਟੈਕਸੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਰਾਹਤ
ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤਹਿਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦਾ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਬਲੈਕ ਮਨੀ (Undisclosed Foreign Income and Assets) ਐਕਟ, 2015 ਤਹਿਤ ਸਖ਼ਤ ਜੁਰਮਾਨੇ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਲਾਭ (capital gains) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਟੈਕਸਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡਬਲ ਟੈਕਸੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਡਬਲ ਟੈਕਸੇਸ਼ਨ ਅਵੌਇਡੈਂਸ ਐਗਰੀਮੈਂਟ (DTAA) ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਧੀਆਂ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੈਕਸਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਫੋਰਨ ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ (FTC) ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਲੋਬਲ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼
ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ $144 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵਜੋਂ ਉਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਫਤਰੀ (office), ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ (living) ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ/ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਭਾਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਆਮ ਰੁਝਾਨ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਸੈਕਟਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ, ਆਪਣੀ ਵਧਦੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਕੇ, ਇਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਚੰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।