ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ: ਕਾਰਨ ਕੀ ਹਨ?
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Indian Equity Markets) ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਭਾਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਧ ਰਹੀ ਆਸ ਹੈ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕ੍ਰੂਡ ਲਗਭਗ $95.5 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਟੈਕਸਾਸ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ $91 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਊਰਜਾ-ਆਯਾਤਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। GIFT Nifty ਫਿਊਚਰਜ਼ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗੈਪ-ਅੱਪ ਓਪਨਿੰਗ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮੂਡ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ। ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ KOSPI ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦਾ Nikkei, ਨੇ ਵੀ ਲਾਭ ਦਿਖਾਇਆ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਦੇ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ Nasdaq ਦੀ ਰੈਲੀ ਨੇ ਖਾਸ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
RBI ਦਾ Ujjivan SFB ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ
ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ Ujjivan Small Finance Bank (SFB) ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਇਸ ਬੈਂਕ ਦੁਆਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਬੈਂਕਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। RBI ਨੇ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕਰਜ਼ਾ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ (loan portfolio) ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 52% ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਜ਼ਿਆਂ (unsecured loans) ਦੇ ਹੋਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਭਿੰਨਤਾ (diversification) ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। RBI ਨੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ AU Small Finance Bank ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲੇ ਸਮਾਨ ਅਪਰੂਵਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੈ, ਜੋ Ujjivan SFB ਲਈ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਝਟਕੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ Ujjivan SFB 'ਤੇ 'Strong Buy' ਰੇਟਿੰਗ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਅੱਪਸਾਈਡ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪੂੰਜੀਕਰਨ (Market Capitalization) ਲਗਭਗ ₹11,722 ਕਰੋੜ ਹੈ।
ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੈਕਟਰ 'ਚ ਕੀ ਹੈ ਖਾਸ?
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ Q4 FY26 ਨਤੀਜੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। Just Dial ਨੇ ₹100 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 36% ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਲੀਆ (Revenue) 6.2% ਵੱਧ ਕੇ ₹307.2 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। Swaraj Engines ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਵਿੱਚ 20% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ₹54.56 ਕਰੋੜ ਕਮਾਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਲੀਆ ਵੀ 20% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ₹196.31 ਕਰੋੜ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। Swaraj Engines ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪੂੰਜੀਕਰਨ ਲਗਭਗ ₹4,741 ਕਰੋੜ ਹੈ। GAIL (India) ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ 700 MW ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਸਮਰੱਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ₹3,800 ਕਰੋੜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੈਟਰੀ ਐਨਰਜੀ ਸਟੋਰੇਜ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਕਦਮ GAIL ਦੀ ਕਲੀਨ ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਨੈੱਟ-ਜ਼ੀਰੋ ਟੀਚਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। Hindustan Zinc ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਣਿਜ ਬਲਾਕ ਦੀ ਬੋਲੀ ਜਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੋਟਾਸ਼ ਅਤੇ ਹੈਲਾਈਟ ਸੰਪਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਅਕਵਾਇਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਸਤਾਵ 3.05% ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੋਟਾਸ਼ (ਖਾਦਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ) ਦੇ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। RailTel Corporation ਨੂੰ RVNL ਤੋਂ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਟਨਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਲਈ ₹255.27 ਕਰੋੜ ਦਾ ਆਰਡਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਪ੍ਰੈਲ 2028 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਆਰਡਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ 'Strong Sell' ਰੇਟਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਆਰਡਰ ਬੁੱਕ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੁਨਾਫੇਬਖਸ਼ਤਾ ਬਾਰੇ ਸ਼ੰਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
LIC ਦਾ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਅਤੇ OMCs 'ਤੇ ਦਬਾਅ
Life Insurance Corporation (LIC) ਨੇ 1:1 ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਤੋਂ ₹6,325 ਕਰੋੜ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜ਼ ਕਰਕੇ ਇਸਦੀ ਇਕੁਇਟੀ ਕੈਪੀਟਲ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ। Oil Marketing Companies (OMCs) ਜਿਵੇਂ ਕਿ Indian Oil, HPCL, ਅਤੇ BPCL ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘੱਟਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭਾਅ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ OMCs ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰਜਿਨ ਕੰਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਆਟੋ ਫਿਊਲ ਮਾਰਜਿਨ, LPG ਅੰਡਰ-ਰਿਕਵਰੀਜ਼, ਅਤੇ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਵਰਗੇ ਸੰਭਾਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕਦਮਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।