'ਸਪਲਿਟ-ਸਕ੍ਰੀਨ' ਅਰਥਚਾਰਾ: ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਚਮਕ, ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ
ਨਵੇਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਚਾਰਾ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਫ਼ਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। AI-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨੈਸਡੈਕ (Nasdaq) ਵਰਗੇ ਸੂਚਕਾਂਕ ਇਸ ਸਾਲ 20% ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਛਾਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਮੱਧ-ਵਰਗ ਅਤੇ ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਵੱਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ "ਸਪਲਿਟ-ਸਕ੍ਰੀਨ" ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਚ ਵਾਧਾ, ਵਿਕਾਸ ਦਰ 'ਚ ਸੁਸਤੀ
ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਫੜਿਆ। ਕੋਰ ਪਰਸਨਲ ਕੰਜ਼ੰਪਸ਼ਨ ਐਕਸਪੈਂਡੀਚਰ (PCE) ਪ੍ਰਾਈਸ ਇੰਡੈਕਸ ਮਹੀਨਾ-ਦਰ-ਮਹੀਨਾ 0.3% ਵਧਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਨਵੰਬਰ 2023 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 3.2% ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਦਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ ਮਹਿੰਗਾਈ 0.7% ਵਧ ਕੇ 3.5% ਸਾਲਾਨਾ ਦਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 11.6% ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੱਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ (GDP) 2.0% ਦੀ ਸਲਾਨਾ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਪਰ 2.2% ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਿਹਾ। ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਚਾਲਕ, ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਖਰਚ, 1.6% ਵਧਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਸਤੂਆਂ 'ਤੇ ਖਰਚ 0.1% ਘਟਿਆ।
ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਫੈਡ' ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ
ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਮਜ਼ਦੂਰ ਬਾਜ਼ਾਰ (Labor Market) ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। 25 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਹਫਤੇ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ (Jobless Claims) ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਅਤੇ ਇਹ 189,000 'ਤੇ ਆ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਸਤੰਬਰ 1969 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਘੱਟ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਹੌਲੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਆਰਥਿਕ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
AI ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਬੂਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵਿਆਪਕ ਆਰਥਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਜੋਖਮ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅੜੀਅਲ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਜੋ ਅਸਥਿਰ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੇਵਾ ਲਾਗਤਾਂ ਕਾਰਨ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨੂੰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ (ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 2.5%) ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਰਥਿਕ ਵੰਡ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਖਰਚ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਉਛਾਲ ਦਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੇ।
