ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਨੇ ਇਸ ਹਫਤੇ **1.3%** ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਬਾਰੇ ਵਧਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਆਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਯੀਲਡ (U.S. yields) ਉੱਚੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (interest rates) ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਦੇਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੁਝ ਅਸਹਿਜ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਪਿਆ ਦਬਾਅ?
ਇਸ ਹਫਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਬਲੂਮਬਰਗ ਡਾਲਰ ਸਪਾਟ ਇੰਡੈਕਸ (Bloomberg Dollar Spot Index) ਮੁਤਾਬਕ, ਹਫਤੇ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਡਾਲਰ 1.3% ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਖਾਸ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ (U.S. Treasury yields) ਦੇ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
Fed ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਰਵੱਈਆ
ਇਸ ਹਫਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਸਟੈਂਡ ਕਾਫੀ ਬੁਲਿਸ਼ (bullish) ਸੀ। ਕਮੋਡਿਟੀ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਟਰੇਡਿੰਗ ਕਮਿਸ਼ਨ (CFTC) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, 28 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਟਰੇਡਰਾਂ ਨੇ 2014 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾਲਰ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁਲਿਸ਼ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ (bullish positions) ਲਈਆਂ ਸਨ। ਪਰ, ਹੁਣ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ decisive action ਲੈਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ Fed ਚੇਅਰਮੈਨ Kevin Warsh ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਅਟਕਲਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਟਰੈਟਜਿਸਟਸ (Strategists) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ Fed ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ 2% ਦੇ ਟੀਚੇ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਲਈ ਸੰਭਾਵੀ ਜੋਖਮ (potential risk) ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਯੇਨ 'ਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦਾ ਅਸਰ
ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਜਾਪਾਨੀ ਯੇਨ (Japanese yen) ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ (interventions) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ। ਹਾਲੀਆ ਨਿਊਯਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਚ, ਯੇਨ ਨੇ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 3.3% ਤੱਕ ਦੀ ਛਲਾਂਗ ਲਗਾਈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਬੈਂਕ ਆਫ ਜਾਪਾਨ (Bank of Japan) ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਯੇਨ ਨੇ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਯੂਰੋ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 1% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਮੌਜੂਦਾ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਸੰਕੇਤ
ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਪਰਸਨਲ ਕੰਜ਼ੰਪਸ਼ਨ ਐਕਸਪੈਂਡੀਚਰਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਸ ਇੰਡੈਕਸ (personal consumption expenditures price index), ਜੋ ਕਿ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਮਾਪ ਹੈ, ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ 0.1% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਿਖਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਹੌਲੀ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਵੈਪ ਮਾਰਕੀਟ (swap markets) ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਗਭਗ 34 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ (basis points) ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ, ਮੁੱਖ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਥਿਕ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਗਿਰਾਵਟ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਦੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧੇ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।