Whalesbook
ਬਾਹਰੀ ਕਾਰਕਾਂ ਦਾ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਵਧਦੇ-ਘੱਟਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ (Indian Rupee) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਤੱਕ, USD/INR ਕਰੀਬ 91.68 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਰਥਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੁਰੰਤ ਘਰੇਲੂ ਨੀਤੀਗਤ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
'ਪੰਚਿੰਗ ਬਿਲੋ' ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ ਫਾਇਦਾ
ਮੁੱਖ ਆਰਥਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ (CEA) V. Anantha Nageswaran ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁੱਲ ਬਾਹਰੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਕੈਪੀਟਲ ਫਲੋਜ਼ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਗਲੋਬਲ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਬਜਟ ਉਪਾਅ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੁਪਏ ਨੂੰ "ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ" (punching below its weight) ਦੱਸਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਮੁੱਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਸਲ ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ। ਪਰ, Nageswaran ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੁਦਰਾ ਵਧ ਰਹੇ ਗਲੋਬਲ ਟੈਰਿਫ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ (Exports) ਦੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯੂਨੀਅਨ ਬਜਟ 2026-27 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਂਸੈਕਸ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ ਵਰਗੇ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਸੀ।
ਡੂੰਘੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ: ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂੰਜੀ-ਆਯਾਤਕ (capital-importing) ਦੇਸ਼ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਇਸਦੀ ਮੁਦਰਾ ਗਲੋਬਲ ਜੋਖਮ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 5.70% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ 92.29 ਦੇ ਆਲ-ਟਾਈਮ ਹਾਈ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਨਿਰਯਾਤ (ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਮੇਤ) 2024-25 ਵਿੱਚ $825.25 billion ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ (FTAs) ਦੇ ਸਦਕਾ 2026 ਤੱਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ, FY26 ਲਈ 7.4% ਅਤੇ FY27 ਲਈ 6.8-7.2% ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। 31 ਜਨਵਰੀ, 2026 ਤੱਕ, ਇੰਡੀਆ ਸੈਂਸੈਕਸ P/E ਰੇਸ਼ੋ 22.640 ਸੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਰਿਫ ਵਰਗੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਪੂੰਜੀਗਤ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ 'ਤੇ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। CEA ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਟੈਰਿਫ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਾਰਕ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ
Nageswaran ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਬਜਟ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਅਸਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ 'ਤੇ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਸਿੱਧੇ ਵਿੱਤੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ। ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਉਮੀਦ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਦੇ ਮੁੜ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਘਰੇਲੂ ਨੀਤੀਗਤ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ।