ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਟਰੇਡ ਡੀਲ: ਰੁਪਈਆ ਡਿੱਗਿਆ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ!

ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਗਿਰਾਵਟ ਨੇ ਡੀਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਪਾਇਆ

ਬੀਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਈਏ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 125 ਪੈਸੇ ਵਧ ਕੇ 90.26 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੱਧਰ ਸੀ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਟਰੇਡ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹਣ 'ਤੇ ਰੁਪਈਆ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ ਅਤੇ 22 ਪੈਸੇ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ 90.54 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਇੰਪੋਰਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੁੜ ਖਰੀਦ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਢਾਂਚੇ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਾਵਧਾਨ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ, 3 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ, ਫੋਰਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ (FIIs) ਵੱਲੋਂ ₹5,236.28 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਾਰਨ ਬੈਂਕ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।

ਰਣਨੀਤਕ ਬਦਲਾਅ: ਟੈਰਿਫ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ

ਇਸ ਨਵੇਂ ਟਰੇਡ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਸਤਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਟੈਰਿਫ (Tariffs) ਨੂੰ 50% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 18% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ (Exports) ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ 20-30% ਟੈਰਿਫ ਲੱਗਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਐਨਰਜੀ (Energy) ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਣਨੀਤਕ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਰੂਸੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੰਦ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਦਰਾਮਦ ਵਧਾਏਗਾ। ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਸਸਤੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ, ਜੋ ਡਾਲਰ ਦੀ ਦੂਜੀਆਂ ਮੁੱਖ ਕਰੰਸੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ, 0.03% ਦੇ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧੇ ਨਾਲ 97.4143 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਤੇਲ (Brent Crude) $67.78 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਮਾਲੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਨਜ਼ਰੀਏ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਟਰੇਡ ਡੀਲ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਆਸਥਾ ਜਰੂਰ ਭਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਰੁਪਈਏ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ (Outlook) ਅਜੇ ਵੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। MUFG ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 2026 ਤੱਕ ਰੁਪਈਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਮਾਲੀ ਘਾਟੇ (Fiscal Consolidation) ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬੌਂਡ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, HSBC ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰੁਪਈਆ ਇਸ ਸਮੇਂ 'ਥੋੜ੍ਹਾ ਅੰਡਰਵੈਲਿਊਡ' ਹੈ ਅਤੇ ਟਰੇਡ ਡੀਲ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਮਾਰਚ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇਹ 88 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, Barclays ਦੇ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਡੀਲ ਦੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਪਹਿਲੂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ ਰੁਪਈਏ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 7% ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ ਮੋਨੇਟਰੀ ਪਾਲਿਸੀ ਕਮੇਟੀ (MPC) ਦੀ ਅਗਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਟਰੇਡ ਸਮਝੌਤੇ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕਿਸੇ ਆਰਥਿਕ ਉਤੇਜਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀ ਮਾਰਕੀਟਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ BSE ਸੈਂਸੈਕਸ (Sensex) ਅਤੇ Nifty 50, ਦੇ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 23.0 ਅਤੇ 31.93 ਦੇ ਮੀਡੀਅਨ 'ਤੇ ਹਨ। BSE ਸੈਂਸੈਕਸ ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹1.67 ਕਰੋੜ ਹੈ।