ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 18 ਪੈਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਕੇ 96.55 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਈ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
Detailed Coverage
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 96.55 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦਿਨ ਦੇ 96.73 ਦੇ ਬੰਦ ਭਾਅ ਤੋਂ 18 ਪੈਸੇ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਦਖਲ ਨੂੰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਪਬਲਿਕ ਸੈਕਟਰ ਬੈਂਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਡਾਲਰ ਵੇਚ ਕੇ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਤਿੱਖੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੋਖਮਾਂ ਦਾ ਅਸਰ
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਾਰਨ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਰਿਹਾ। ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਫੌਜੀ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ, ਜੋ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਯਾਤਕ (Importer) ਹੈ, ਲਈ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਊਰਜਾ ਦਰਾਮਦਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ, ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਬੀਐਸਈ ਸੈਂਸੈਕਸ 331.62 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 76,059.77 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਐਨਐਸਈ ਨਿਫਟੀ 102.15 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 23,767.45 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਵੀ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ₹2,999.23 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਨੈੱਟ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੂੰਜੀ ਬਾਹਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਕਾਰਕ
ਅੱਗੇ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਰੁਪਏ ਦੀ ਚਾਲ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦਾ ਦਖਲ ਮੁਦਰਾ ਲਈ ਇੱਕ ਨੀਵਾਂ ਪੱਧਰ (Floor) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ USD-INR ਸਪਾਟ ਕੀਮਤ 96.30 ਤੋਂ 96.85 ਦੀ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਬਾਹਰੀ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ। ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਿਕਾਸ (Outflows) ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਦਲਾਅ 'ਤੇ ਨੇੜੀਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ।
