ਅੱਜ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 5 ਪੈਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮਾਂ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਮੁਦਰਾ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰੁਪਇਆ ਤੇ ਡਾਲਰ: ਕੀ ਹੈ ਤਾਜ਼ਾ ਹਾਲਤ?
ਅੱਜ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 5 ਪੈਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਕੇ 96.11 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਡਾਲਰ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਊਰਜਾ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ (FII Outflows) ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਊਰਜਾ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ ਦੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 1.10% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ $85.66 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ, ਜੋ ਕਿ ਊਰਜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰਾਮਦਕਾਰ ਹੈ, ਲਈ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਇਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ FII ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਬਾਹਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਘਰੇਲੂ ਇਕੁਇਟੀਜ਼ (BSE Sensex) ਨੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ 550 ਅੰਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਰੁਪਇਆ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰੁਪਇਆ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ FIIs ਲਗਭਗ ₹739.69 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਰੁਪਇਆ ਦੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ
ਘਰੇਲੂ ਆਰਥਿਕ ਸੂਚਕਾਂਕ ਮਿਸ਼ਰਤ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੂਨ ਲਈ ਥੋਕ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ (Wholesale Price Inflation) ਮਈ ਦੇ 9.68% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਕੇ 9.87% ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਭੋਜਨ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ, ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 13 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਟੈਕਸ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਪ੍ਰਤੱਖ ਟੈਕਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ (Net Direct Tax Collections) 16.40% ਵੱਧ ਕੇ ₹6.51 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਲੀਆ ਵਾਧਾ ਰੁਪਇਆ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁਝ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਰੁਪਇਆ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡਜ਼ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 96 ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਰਕੀਟ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੁਪਇਆ 95.90 ਤੋਂ 96.50 ਦੇ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, FIIs ਦੀਆਂ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਪੈਟਰਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਅਪਡੇਟਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਾਰਕ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਗੇ।