Trade Deal ਦਾ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਅਸਰ
ਇਹ ਸਭ India ਅਤੇ United States ਵਿਚਾਲੇ 3 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਹੋਏ ਇੱਕ ਨਵੇਂ Trade Agreement ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੌਦੇ ਤਹਿਤ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਸਤਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗਦੇ ਟੈਰਿਫ ਨੂੰ 50% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਸਿਰਫ 18% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ Indian Rupee (INR) ਤਿੰਨ ਹਫਤਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਇਹ ਰੁਪਏ ਲਈ ਦਸੰਬਰ 2018 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਸੀ। 4 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ, USD/INR spot rate ਲਗਭਗ 90.2680 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਜ਼ਰੂਰ ਸੀ, ਪਰ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 92 ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਕਵਰੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ, ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ 'risk-on' ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਐਕਸਪੋਰਟਰਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਵੇਚੇ।
ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ 3 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ Sensex ਅਤੇ Nifty ਦੋਵੇਂ ਲਗਭਗ 2.5% ਵਧੇ।
ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਧਾਰਾਵਾਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਦੀ ਟਿਕਾਊਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਵੀ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਦਾ ਰੁਖ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਰਿਹਾ। ਉਹ 29 ਜਨਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਲਗਭਗ ₹394 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਕਰੇਤਾ (net sellers) ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 3 ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਫਰਵਰੀ 2026 ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ FPI ਨਿਵੇਸ਼ 788 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮੱਧ-ਮਿਆਦ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਲਈ ਵੱਡੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਵਾਹ (sustained inflow) ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
MUFG ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ 2026 ਤੱਕ ਰੁਪਏ ਲਈ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ (fiscal consolidation) ਅਤੇ ਉਧਾਰ ਲੋੜਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। US Dollar Index (DXY) ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ 4 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਲਗਭਗ 97.4143 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 95.5 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਡਾਲਰ ਦੀ ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਰੁਪਏ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਕਾਰਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਹਿਮ ਹਨ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 4 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ Brent crude ਲਗਭਗ $67.78 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਤਾਵਾਂ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਾਹ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ। HSBC ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ ਰੁਪਇਆ 'ਥੋੜ੍ਹਾ ਅੰਡਰ-ਵੈਲਿਊਡ' (slightly undervalued) ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ 88 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। Barclays ਦੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, USD/INR ਮਈ 2026 ਤੱਕ 94 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। Goldman Sachs ਨੇ 2026 ਲਈ GDP ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਸੁਧਾਰ ਕੇ 6.9% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Reserve Bank of India (RBI) ਮੌਜੂਦਾ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ (forex reserves) ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ (speculation) ਸੀਮਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ Trade Deal ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ (export competitiveness) ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਅਗਲਾ ਰਸਤਾ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਏਕੀਕਰਨ (consolidation) ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਵਿੱਤੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੋਲਣਗੇ।