Indian Rupee: ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਘੱਟਣ ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ, ਰੁਪਇਆ ਹੋਇਆ ਮਜ਼ਬੂਤ

ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਘੱਟਣ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ

ਅੱਜ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਕਾਫੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਖ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 23 ਪੈਸੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ 94.95 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ $108.42 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਰਾਹਤ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੁਆਰਾ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ 'ਚ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੇ 'ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਫਰੀਡਮ' ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ 'ਚ ਤਣਾਅ ਘੱਟਣ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਘਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ (Dollar Index) 'ਚ ਵੀ 0.16% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਅਤੇ ਇਹ ਲਗਭਗ 98.28 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਅਸਰ ਹੋਰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੁਦਰਾਵਾਂ (Asian Currencies) 'ਤੇ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈਆਂ। ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੈਂਸੈਕਸ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।

ਕੱਚੇ ਤੇਲ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਰੁਪਏ 'ਚ ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਜਾਪਾਨੀ ਯੇਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆਈ ਵੋਨ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਅਜੇ ਵੀ $108.50 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਲ ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਪਰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਡਰ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ 'ਚ ਤਣਾਅ ਘੱਟਣ ਨਾਲ ਰੁਪਇਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਰੁਖ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (FIIs) ਲਗਾਤਾਰ ਪੈਸਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਲਗਭਗ ₹3,621.58 ਕਰੋੜ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਵਿਚਾਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੰਧ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ਦਰਾਮਦ ਮਹਿੰਗਾਈ (Imported Inflation) ਘਟਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰੁਪਏ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।

ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋਖਮ

ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ FIIs ਦੁਆਰਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੈਸਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਘਰੇਲੂ ਮੁੱਲਾਂਕਣ (Valuation) 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਕਮੀ ਜਾਂ ਉਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Emerging Markets) ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦੀ ਰੀ-ਐਲੋਕੇਸ਼ਨ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਸਾ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਰੁਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਥਿਰ ਹੈ। ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ 'ਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵਾਧਾ ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਖ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਆਵੇਗਾ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਦਰਾਮਦ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧੇਗਾ।

ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ

ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ FIIs ਦੇ ਪੈਸਾ ਪ੍ਰਵਾਹ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹੇਗਾ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ USD/INR ਦੀ ਜੋੜੀ 94.50-95.50 ਦੇ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ FII ਵਿਕਰੀ ਡਾਲਰ ਲਈ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ, ਜੋ ਸਪਲਾਈ-ਡਿਮਾਂਡ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀਜ਼ ਲਈ, FIIs ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸੈਂਸੈਕਸ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ ਵਰਗੇ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ ਦੀ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾ ਹੋਵੇ।