ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **16 ਪੈਸੇ** ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ **96.32** 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਦਰਾਮਦ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਮੁਦਰਾ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਧੱਕਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 16 ਪੈਸੇ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ 96.32 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 48 ਪੈਸੇ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ $85.13 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਰੁਪਇਆ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਚੁਣੌਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਲ ਦੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦਰਾਮਦਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰਾਮਦ ਬਿੱਲ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੰਗ ਅਕਸਰ ਰੁਪਇਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਹੋਰ ਕਾਰਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੂਐਸ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਯੂਐਸ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ 0.14% ਘੱਟ ਕੇ 100.78 'ਤੇ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਾਕਾਫ਼ ਸੀ।
ਘਰੇਲੂ ਆਰਥਿਕ ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੁਪਇਆ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਘਰੇਲੂ ਇਕੁਇਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਲਚਕਤਾ ਦਿਖਾਈ, ਸੈਂਸੈਕਸ 130.49 ਅੰਕ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ 26.45 ਅੰਕ ਵਧਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਕੁਇਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (FIIs) ਨੈੱਟ ਵਿਕਰੇਤਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ FIIs ਨੇ ₹739.69 ਕਰੋੜ ਦੇ ਇਕੁਇਟੀ ਵੇਚੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਇਆ 'ਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧਿਆ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਕਸਰ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ 'ਤੇ ਨੇੜੀਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਲਗਾਤਾਰ FII ਵਿਕਰੀ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੁਦਰਾ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਘਰੇਲੂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਲੈਂਡਸਕੇਪ 'ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਥੋਕ ਮਹਿੰਗਾਈ 9.87% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜੋ ਮਈ ਵਿੱਚ 9.68% ਤੋਂ ਵਧੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਭੋਜਨ ਵਸਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪਾਸੇ, ਸਿੱਧੀ ਟੈਕਸ ਵਸੂਲੀ ਵਿੱਚ 16.40% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ 13 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ₹6.51 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਪਾਰੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ ਕਿ ਕੀ ਰੁਪਇਆ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸੀਮਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੇਕਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਰੁਖ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਬਾਰੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।