ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ 'ਚ ਅੱਜ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਿਆ **52 ਪੈਸੇ** ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ **95.48** 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
))
ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਅਸਰ
ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਹਾਲਾਤ ਕਾਫੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ (Strait of Hormuz), ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਏ ਫੌਜੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਉਛਾਲ
ਇਸ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। Brent crude oil futures 6.16% ਵਧ ਕੇ $78.73 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਲ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਾਲਰ ਖਰਚਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ, ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ (Dollar Index), ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਰੰਸੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ, ਵੀ 101.13 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਉਭਰ ਰਹੀਆਂ ਆਰਥਿਕਤਾਵਾਂ (Emerging Economies) ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Equity Markets) ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੱਜ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। BSE Sensex 1,677.12 ਅੰਕ ( 2.15% ) ਡਿੱਗ ਕੇ 76,503.60 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜਦਕਿ Nifty 50 ਵੀ 516.65 ਅੰਕ ( 2.12% ) ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ 23,882.05 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦਾਰੀ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਸੀ, ਪਰ ਐਕਸਚੇਂਜ ਡਾਟਾ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ₹1,962.80 ਕਰੋੜ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਖਰੀਦਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਰੁਪਏ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਅਸਰ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਅੱਗੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਰੁਪਏ ਦੀ ਚਾਲ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।