ਨੀਤੀਗਤ ਦਰਾਂ 'ਤੇ RBI ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਨਵਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ (MPC) ਨੇ ਅੱਜ, 6 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੀਟਿੰਗ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਲਿਸੀ ਰੇਪੋ ਰੇਟ (Policy Repo Rate) ਨੂੰ 5.25% 'ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਫੈਸਿਲਿਟੀ (SDF) ਰੇਟ 5.00% ਅਤੇ ਮਾਰਜਨਲ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਫੈਸਿਲਿਟੀ (MSF) ਰੇਟ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਰੇਟ 5.50% 'ਤੇ ਹੀ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, RBI ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 (FY26) ਲਈ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕ ਅੰਕ (CPI) ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ 2.1% ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, FY26 ਦੀ ਚੌਥੀ ਤਿਮਾਹੀ (Q4 FY26) ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ 3.2% ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ FY27 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ (Q1/Q2 FY27) ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 4.0% ਅਤੇ 4.2% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ (Precious Metals) ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਬਾਅ, ਵਧਦੀਆਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। MPC ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਿਰਪੱਖ (Neutral) ਸਟੈਂਸ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਡਾਟਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਗੇ।
ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗ੍ਰੋਥ, ਪਰ ਬਾਹਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। RBI ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇੱਕ "ਚੰਗੀ ਸਥਿਤੀ" ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਸਾਲ 2026 (FY26) ਲਈ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ (GDP) ਵਿੱਚ 7.4% ਦੇ ਵਾਧੇ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗ੍ਰੋਥ ਪਿੱਛੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ (EU) ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ (US) ਨਾਲ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਬਾਹਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਈ ਹੋਰ ਉਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Emerging Markets) ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਮੂਲਯਾਂਕਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਿਫਟੀ 50 (Nifty 50) ਇੰਡੈਕਸ ਇਸ ਸਮੇਂ 22.2 ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਸ-ਟੂ-ਅਰਨਿੰਗ (P/E) ਰੇਸ਼ੋ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਸਤਾ, ਪਰ ਗ੍ਰੋਥ ਅਤੇ ਕਮਾਈ ਦੀ ਟਿਕਾਊਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਪੱਧਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪੂੰਜੀਕਰਨ (Market Cap) ਲਗਭਗ 5.0 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਇਕੁਇਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨੇ RBI ਦੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। 6 ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੱਕ, ਸੋਨੇ (Gold) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ (YoY) 68.77% ਵਧ ਕੇ $4,825.89 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ (oz) 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਾਂਦੀ (Silver) ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜੋ 129.45% ਵਧ ਕੇ $72.95 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ (oz) 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ $5,000 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 2026 ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ $56 ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ $65 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਮੋਡਿਟੀ ਦੀਆਂ ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ਆਮ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ 'ਤੇ RBI ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਅੱਗੇ ਕੀ? ਡਾਟਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ RBI ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਅੰਕੜੇ
RBI ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਪੱਖ ਸਟੈਂਸ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਨੀਤੀਗਤ ਫੈਸਲੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ GDP ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲੜੀ (New Series) ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਸਮਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਹੀ ਬਣਾ ਸਕੇਗੀ।