RBI ਦਾ ਐਕਸ਼ਨ: ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਰਾਹਤ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਸਥਿਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਨੈੱਟ ਓਪਨ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ (NOP) ਨੂੰ $100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਪੇਕੂਲੇਸ਼ਨ (speculation) ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਕਾਰਨ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਡਾਲਰ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਘਟਾਉਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ Indian Rupee ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ, FIIs ਦੀ ਵਿਕਰੀ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰੁਪਏ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬੀ.ਐੱਸ.ਈ. ਸੈਂਸੈਕਸ (BSE Sensex) 1,191.24 ਅੰਕ ਟੁੱਟ ਕੇ 72,391.98 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਐੱਨ.ਐੱਸ.ਈ. ਨਿਫਟੀ (NSE Nifty) 349.45 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 22,470.15 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਫੌਰਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਸਟਰਜ਼ (FIIs) ਨੇ ₹4,367.30 ਕਰੋੜ ਦੀ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਦਾ ਅਸਰ
ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ (Brent Crude) ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ $115.30 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ 'ਚ 48.32% ਦਾ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇਲ ਆਯਾਤਕ ਦੇਸ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ $10 ਦਾ ਵਾਧਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. (GDP) ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ 0.25-0.27% ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗਲੋਬਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ (USDX) 100 ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Emerging Markets) ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨਿਫਟੀ 50 (Nifty 50), ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 20.0 ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਸ-ਟੂ-ਅਰਨਿੰਗ (P/E) ਅਨੁਪਾਤ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਔਸਤ 23.43 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਫਟੀ ਬੈਂਕ (Nifty Bank) ਦਾ P/E ਅਨੁਪਾਤ ਲਗਭਗ 14.0 ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਵਧੇਰੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਗਲੋਬਲ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।