ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਰਾਂ (Market Analysts) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ Nifty 50 ਇੰਡੈਕਸ ਅਗਸਤ ਐਕਸਪਾਇਰੀ (August Expiry) ਤੱਕ **24,000** ਦੇ ਪਾਰ ਬੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸਾਈਡਵੇਅਜ਼ (Sideways) ਟਰੈਂਡ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Nifty 50 ਇੰਡੈਕਸ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਐਕਸਪਾਇਰੀ (Expiry) ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਰ 24,000 ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ, ਇੰਡੈਕਸ ਇਸ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਧਰ (Psychological Level) ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਟਿਕਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 24,000 ਦੇ ਕਾਲ ਆਪਸ਼ਨ (Call Options) ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ (Selling) ਕਾਰਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਦਾ ਘੱਟਦਾ ਦਬਾਅ
ਇਸ ਸੰਭਾਵੀ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਦੇ ਵਤੀਰੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ ₹53,958 ਕਰੋੜ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਕਰੀ (Net Selling) ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਤੀ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿਰਫ ₹2,126 ਕਰੋੜ ਦੀ ਨੈੱਟ ਸੇਲਿੰਗ ਹੋਈ ਹੈ। ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਡੈਕਸ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਸ਼ਾਰਟ ਕਵਰਿੰਗ (Short Covering) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਰਟ ਕਵਰਿੰਗ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੱਟਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੇਅਰ ਵਾਪਸ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਅਸਰ
ਗਲੋਬਲ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ (Market Sentiment) ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਜੋ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਯਾਤਕ (Importer) ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਹੋਏ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ (Geopolitical Tensions) ਕਾਰਨ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਂਟ (Brent) ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘੱਟਣ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ (Trade Deficit) ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਲਈ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਕੁਇਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Equity Markets) ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸਥਿਰ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਕਸਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨੇੜੀਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਫੰਡਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ (Risk Appetite) ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ (Flows) ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਆਗਾਮੀ 25 ਅਗਸਤ ਦੀ ਐਕਸਪਾਇਰੀ ਦੌਰਾਨ Nifty 50 ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੁਰੰਤ ਧਿਆਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇਗਾ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ FPI ਸੇਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਰੁਝਾਨ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਐਕਸਪਾਇਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੋਲੈਟਿਲਿਟੀ (Volatility) ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ 24,000 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬ੍ਰੇਕਆਊਟ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਕਸਪਾਇਰੀ ਪੀਰੀਅਡਸ ਅਕਸਰ ਵਧੇਰੇ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਵਪਾਰੀ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਐਡਜਸਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।