ਘਰੇਲੂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ: ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੂਪ
ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ (Global Economic Uncertainty), ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ (Forex Reserves) ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ (Ministry of Finance) ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਲਚਕਦਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।
LTA ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ, ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੀ ਛੋਟ?
ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਲੀਵ ਟ੍ਰੈਵਲ ਕੰਸੈਸ਼ਨ (LTA) ਦੇ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੀ ਟੈਕਸ-ਮੁਕਤ ਛੋਟ ਰਿਹਾਇਸ਼ (Stay), ਭੋਜਨ (Food) ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ (Multimodal Travel) ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਲੱਦਾਖ ਜਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ (Northeast) ਵਰਗੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਲਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਇਹ ਸੀਮਾ ₹6 ਲੱਖ ਤੱਕ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਦਾਖਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਡਿਜੀਟਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਟੈਕਸ-ਮੁਕਤ ਰਕਮ ਹਰ ਸਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ।
ਮੌਜੂਦਾ LTA ਨਿਯਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੌਜੂਦਾ LTA ਨਿਯਮ, ਜੋ ਕਿ ਆਮਦਨ ਕਰ ਕਾਨੂੰਨ (Income Tax Act), 1961 ਦੀ ਧਾਰਾ 10(5) ਤਹਿਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ ਹਵਾਈ, ਰੇਲ ਜਾਂ ਸੜਕ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਦੋ ਵਾਰ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੇ ਖਰਚੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਸੀਮਤ ਦਾਇਰੇ ਕਾਰਨ ਅਮੀਰ ਭਾਰਤੀ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਘਰੇਲੂ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ
ਇਸ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ LTA ਲਾਭ ਸਿਰਫ ਤਨਖਾਹਦਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ (Salaried Employees) ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ, ਸਗੋਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ (Digital Payments) ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਵੀ ਟੈਕਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ GST ਅਤੇ TCS (Tax Collected at Source) ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਵੀ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਟੈਕਸ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ
ਇਹ ਕਦਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ (National Unity) ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਤੱਕ, ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਖ ਸਕਣਗੇ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣਾ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ, ਆਮਦਨ ਕਰ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ (Balanced Economic Growth) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।