ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (Investors) ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੌਰਾਨ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਚ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਹਨ: ਮਾਰਕੀਟ ਡਿੱਗਣ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਿਸਟੇਮੈਟਿਕ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਪਲਾਨ (SIP) ਰਾਹੀਂ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਮੌਕੇ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ SIP ਰਣਨੀਤੀ ਨਾਲ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਟਾਈਮ (Market Timing) ਕਰਨ ਦੇ ਖਤਰੇ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਟਾਈਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘੱਟ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣਾ। ਪਰ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਚੱਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕੇਗਾ। ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਾਪਸ ਉੱਪਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜੋ ਪੂਰੀ ਯਕੀਨ ਨਾਲ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਾਫੀ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Returns) ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਪੈਸਾ (Cash) ਫੜੀ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਚੱਕਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਪੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
SIP ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
SIP (ਸਿਸਟੇਮੈਟਿਕ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਪਲਾਨ) ਲੱਖਾਂ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਉੱਪਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਕਮ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਰੁਪਏ-ਦੀ-ਔਸਤ ਲਾਗਤ (Rupee-Cost Averaging) ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਾਸਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯੂਨਿਟ ਖਰੀਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਘੱਟ। ਇਹ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਪਹੁੰਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੂੰਜੀ ਨਿਰੰਤਰ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰੇ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਦੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਏ।
ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਨਕਦ (Cash) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਨਕਦ (Cash) ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਠੀਕ ਵਿੱਤੀ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਇਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ (Market Speculation) ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਖਾਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ। ਤਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Liquid Reserves) ਰੱਖਣਾ ਅਚਾਨਕ ਵਿੱਤੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਵਰ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਆਮਦਨ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਥਿਰਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਨਿਯਮਿਤ SIP ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਤਰਲਤਾ ਬਫਰ (Liquidity Buffer) ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਕਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਗਿਰਾਵਟ ਦੌਰਾਨ ਇਕੁਇਟੀ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, SIPs ਅਤੇ ਨਕਦ ਬੱਚਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹੀ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੋਖਮ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ (Risk Tolerance), ਵਿੱਤੀ ਟੀਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਦੇ ਸਮੇਂ-ਸਾਰਣੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।