ਕਿਉਂ ਡਿੱਗਿਆ KOSPI?
ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਧਣ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਆਏ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੇ 8% ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ 'ਤੇ ਸਰਕਟ ਬ੍ਰੇਕਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਟਰੇਡਿੰਗ 20 ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਮਾਰਚ 2026 'ਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 4 ਮਾਰਚ, 2026 ਨੂੰ KOSPI 'ਚ 12.64% ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਸੀ, ਜੋ 9/11 ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸੀ।
ਸੰਕਟ ਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਨ
ਮਾਰਕੀਟ 'ਚ ਇਸ ਹਲਚਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੱਧ ਪੂਰਬ 'ਚ ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦਾ ਫੌਜੀ ਤਣਾਅ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ Brent crude 100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ పైన ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ (Strait of Hormuz) ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਵਿਘਨ ਪੈਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਤੇਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਝਟਕੇ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਪਾਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।
ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਨਿਰਭਰਤਾ (ਲਗਭਗ 70% ਤੇਲ ਅਤੇ 20% LNG) ਕਾਰਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਅਰਥਚਾਰਾ, ਜਿਸਦਾ 40-45% GDP ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਊਰਜਾ-ਸਘਣੀ (energy-intensive) ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੋਰੀਅਨ ਵੌਨ (Won) 'ਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ 2009 ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 1,500 ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਯਾਤ ਲਾਗਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਡਰ ਵਧਦਾ ਹੈ।
AI ਬੂਮ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, KOSPI ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੈਲੀ ਦਿਖਾਈ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 75% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 2026 'ਚ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਚਾਈਆਂ ਛੂਹਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ AI ਅਤੇ ਮੈਮਰੀ ਚਿੱਪ ਸੁਪਰਸਾਈਕਲ (supercycle) ਕਾਰਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ Samsung Electronics ਅਤੇ SK Hynix ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ। ਸਟਾਕ ਬਾਜ਼ਾਰ 8.7x ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਆਕਰਸ਼ਕ ਮੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਹਨਾਂ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਟਿਕਾਊਪਨ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ
ਮਾਹਰ KOSPI ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ 'ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਮੌਕਾ' ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ AI ਚਿੱਪ ਸੁਪਰਸਾਈਕਲ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। Macquarie ਨੇ 2026 ਲਈ ਕੋਰੀਅਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ EPS 'ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧੇ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੂਜੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸਥਿਰਤਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਦੇ ਹੱਲ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਸਥਿਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
