ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਪ੍ਰਾਈਸ (Producer Prices) ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ **7.1%** ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਨਰਜੀ (Energy) ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀਆਂ (Wages) ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ Bank of Japan (BoJ) ਲਈ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rates) ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦਾ ਰਾਹ ਹੋਰ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਮਾਲਕਾਂ 'ਤੇ ਪਿਆ ਬੋਝ:
ਜਪਾਨ ਦੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਗੁਡਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਸ (Producer Price Index) ਵਿੱਚ ਜੂਨ 'ਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 7.1% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ 2023 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲਾ ਵਾਧਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਲਾਗਤਾਂ (Operational Costs) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਵਾਧਾ 0.4% ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਮਈ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅੱਪਵਰਡ ਰੀਵੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ Bank of Japan ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ (Monetary Policy) ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕਰੰਸੀ 'ਤੇ ਅਸਰ:
ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਪ੍ਰਾਈਸ ਦੇ ਇਹ ਵਧਦੇ ਅੰਕੜੇ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ Bank of Japan ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਰਕੀਟ ਪਲੇਅਰਜ਼ ਅਕਤੂਬਰ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਇਹ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਜਾਪਾਨੀ ਯੇਨ (Japanese Yen) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 162.36 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਪੱਧਰ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਹੈ, ਜੋ ਜਪਾਨ ਦੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚ ਦਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਵੇਜ ਗ੍ਰੋਥ:
ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਪ੍ਰਾਈਸ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਐਨਰਜੀ-ਸਬੰਧਤ ਵਸਤਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਲ, ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ, ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਲਾਸਟਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਕਾਰਨ ਜਾਪਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਇਹਨਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਦੇਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਕ ਸਾਲਾਨਾ ਤਨਖਾਹ ਸਮਝੌਤਿਆਂ (Wage Negotiations) ਦਾ ਹਾਲੀਆ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਔਸਤਨ 5% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜਾ ਸਾਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੰਨਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਪ੍ਰਾਈਸ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਜਾਪਾਨੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸਥਾਈ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕ (Investors) Bank of Japan ਦੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੀਤੀਗਤ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ। ਅਗਲਾ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਉੱਚ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਪ੍ਰਾਈਸ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀਆਂ ਮਜ਼ਦੂਰੀਆਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਖਪਤਕਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ (Consumer Inflation) ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਲਟਰਾ-ਲੋਅ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।