ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਦਾ ਅਸਰ
ICRA ਨੇ ਸਾਲ 2027 (FY27) ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ (GDP Growth) ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਘਟਾ ਕੇ 6.5% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਲਈ ਅਨੁਮਾਨਿਤ 7.6% ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ICRA ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ FY27 ਲਈ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ $85 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਰੰਟ ਅਕਾਊਂਟ ਡੈਫਿਸਿਟ (CAD) FY27 ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕੇ GDP ਦਾ 1.7% ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ FY26 ਲਈ ਅਨੁਮਾਨਿਤ 1% ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਖਤਰਾ ਅਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਵਧਦੀਆਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ, ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ-ਫਰਵਰੀ 2026 ਦੇ ਉੱਚ-ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੱਚੇ ਤੇਲ, ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਅਤੇ ਖਾਦਾਂ ਵਰਗੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਲਈ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਇਸਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਝਟਕਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਵੱਲੋਂ ਨੀਤੀਗਤ ਦਰਾਂ ਨੂੰ FY27 ਦੌਰਾਨ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਹਿੰਗਾਈ FY26-27 ਵਿੱਚ ਅਨੁਮਾਨਿਤ 2.5% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 5.1% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ RBI ਲਈ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ।
ਹੋਰ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ
ਜੇਕਰ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨਪੁਟ ਲਾਗਤਾਂ ਵਧਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮੁਨਾਫਾਖੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੂਡੀਜ਼ (Moody's) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ GDP FY27 ਵਿੱਚ 6.4% ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ G20 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ 6.8-7.2% ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। OECD ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ GDP ਗ੍ਰੋਥ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ FY2025-26 ਵਿੱਚ 7.6% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ FY2026-27 ਵਿੱਚ 6.1% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਲਗਭਗ 89% ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੂਡੀਜ਼ ਦਾ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਰੰਟ ਅਕਾਊਂਟ ਬੈਲੰਸ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 94 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ $10 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਭਾਰਤ ਦੇ CAD ਨੂੰ GDP ਦੇ 0.35% ਤੱਕ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ 0.15-0.20% ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 1973 ਦੇ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਨੇ GDP ਨੂੰ 5.2% ਤੱਕ ਸੁੰਗੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਥਿਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ (Brent Crude) $107 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ FY27 ਲਈ 4.5% ਦਾ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟਾ (Fiscal Deficit) ਦਾ ਟੀਚਾ ਵੀ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਉੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ LPG 'ਤੇ ਸਬਸਿਡੀ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ।