ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹਵਾ
RBI ਦੀਆਂ ਸਸਤੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (rate cuts) ਅਤੇ ਲਿਕੁਇਡਿਟੀ (liquidity) ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣਾ ਸੌਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਆਊਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਕ੍ਰੈਡਿਟ (outstanding credit) ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ₹300 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 14.7% ਦਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਸ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਵੇਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਵਾਧਾ 35% ਵਧ ਕੇ ₹34.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। Bank of Baroda ਦੇ ਚੀਫ ਇਕਨਾਮਿਸਟ ਮਦਨ ਸਬਨਵੀਸ ਅਤੇ IDFC First Bank ਦੀ ਗੌਰਾ ਸੇਨ ਗੁਪਤਾ ਵਰਗੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਾਧਾ ਰੇਟ ਕੱਟਾਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਪਾਉਣ (liquidity infusion) ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ।
NBFCs ਬਨਾਮ ਬੈਂਕ: ਕੌਣ ਅੱਗੇ?
ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਇਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਕਿ Non-Banking Financial Companies (NBFCs) ਨੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਸ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, NBFCs ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਊਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿੱਚ 20% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ 14% ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁੱਲ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਵੇਂ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿੱਚ NBFCs ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਫੰਡਿੰਗ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਸਰੋਤ, Equity Issuances (ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ), 12% ਸੁੰਗੜ ਕੇ ₹2.97 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਕੇ ਪੈਸਾ ਜੁਟਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਰਜ਼ੇ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਝੁਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਹਾਲ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 6.6% ਤੋਂ 7.4% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ, Bank of Baroda ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 8.2x ਹੈ, ਜਦਕਿ IDFC First Bank ਦਾ P/E ਲਗਭਗ 46x ਹੈ। ਪੂਰੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਔਸਤ P/E 14.57x ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ PSU ਬੈਂਕ 9.59x 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ CY2025 ਵਿੱਚ $12.4 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਡੀਲ ਹੋਏ ਹਨ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ
Equity Issuances ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਹ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬੌਂਡਾਂ 'ਤੇ ਵਧਦੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (elevated yields) ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਪੂੰਜੀ ਜੁਟਾਉਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। NBFCs ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਾਧਾ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ wholesale funding 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ Microfinance ਤੇ unsecured loans ਵਰਗੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ Asset Quality ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ Net Interest Margins (NIMs) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਮਾਹਰ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਹਨ। FY27 ਲਈ, ਅਸਲ GDP ਵਾਧਾ 6.8% ਤੋਂ 7.2% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ (inflation) 4.0% ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ 2026 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਤੇ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਵਾਧਾ 12% ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। NBFCs ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੰਡਿੰਗ ਵਿਭਿੰਨਤਾ (funding diversification) ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਪਾਲਣਾ (regulatory compliance) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸੰਗਮ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰਵਾਇਤੀ ਉਧਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਫੰਡਿੰਗ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਿਭਿੰਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ Equity ਦੀ ਬਜਾਏ Debt ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਝੁਕਾਅ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।