ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਾਹ
ਇਸ ਵਾਰ ਦੇ ਯੂਨੀਅਨ ਬਜਟ 2026 ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਗਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟੇ (Fiscal Deficit) ਨੂੰ GDP ਦੇ 4.3% 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੈਪੀਟਲ ਐਕਸਪੈਂਡੀਚਰ (Capital Expenditure) ਲਈ ₹12.2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਫੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਤੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕਰੇਗੀ, ਬਲਕਿ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ (Investment) ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਮਾਹੌਲ ਬਣੇਗਾ।
MSMEs ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਖਾਸ ਪੈਕੇਜ
ਬਜਟ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਫੋਕਸ ਮਾਈਕਰੋ, ਸਮਾਲ ਅਤੇ ਮੀਡੀਅਮ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜਿਜ਼ (MSMEs) 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ₹10,000 ਕਰੋੜ ਦਾ SME ਗਰੋਥ ਫੰਡ (Growth Fund) ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ MSMEs ਵੱਡੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਨਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ (Persons Resident Outside India - PROIs) ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਨਿਯਮਾਂ (FEMA rules) ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦੇਣ ਅਤੇ ਕੈਪੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ (Currency) ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਜਾਨ: ਊਰਜਾ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਇਨਫਰਾ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਾਇਓ-ਫਾਰਮਾ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ₹10,000 ਕਰੋੜ ਦਾ 'ਬਾਇਓਫਾਰਮਾ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ' (Biopharma Shakti program) ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਫ ਊਰਜਾ (Clean Energy) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਸੋਲਰ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਕੈਪਚਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ (Carbon Capture Technologies) 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕੇਅਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਰੇਲ ਕੋਰੀਡੋਰ (High-speed rail corridors) ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਹੱਬਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਲਈ, ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ-ਪੁਣੇ ਵਰਗੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਵੇਗਾ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸਥਾਨ
ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਕਟੌਤੀ (TDS) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਸਬੰਧੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਢਿੱਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। IT/ITES ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਐਡਵਾਂਸ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਐਗਰੀਮੈਂਟਸ (APA) ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿੱਧੇ ਨਿਵੇਸ਼ (FDI) ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ (Tourism) ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (Infrastructure) ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਲੋਬਲ ਮੰਜ਼ਿਲ ਬਣ ਸਕੇਗਾ।
ਆਰਥਿਕ ਉਮੀਦਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਰੁਖ
₹12.2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਕੈਪੀਟਲ ਐਕਸਪੈਂਡੀਚਰ ਅਤੇ 4.3% ਦੇ ਫਿਸਕਲ ਡੈਫਿਸਿਟ (Fiscal Deficit) ਦਾ ਟੀਚਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 (FY2026) ਵਿੱਚ 7-7.5% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਹੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਇਹਨਾਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।