ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫੜੀ ਹੈ। HSBC Flash Composite PMI, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ, ਮਾਰਚ ਦੇ 57.0 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 58.3 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ (FY27) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸੇਵਾਵਾਂ (Services) ਸੈਕਟਰ ਦਾ PMI ਵੀ 57.9 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ 'ਚ ਸੁਧਾਰ, ਪਰ ਲਾਗਤਾਂ ਵਧੀਆਂ
ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਨਿਰਮਾਣ (Manufacturing) ਖੇਤਰ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ PMI ਮਾਰਚ ਦੇ 53.9 ਤੋਂ ਸੁਧਰ ਕੇ 55.9 ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ 4-ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਕਵਰੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਊਟਪੁੱਟ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਆਰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਟਾਕ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੱਚੇ ਮਾਲ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਲ ਅਤੇ ਧਾਤਾਂ) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 3.5 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧਿਆ
ਭਾਵੇਂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਧੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨਪੁਟ ਲਾਗਤਾਂ (Input Costs) ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (West Asia) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਭਾੜੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਆਈ ਹੈ। Brent crude ਦੇ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। Moody's Analytics ਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 4.5% ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
RBI ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਫੈਸਲਾ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਤਣਾਅ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ, ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ FY26 ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਰੁਪਿਆ 9.9% ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ: ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ। RBI ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਸੀ ਰੇਟ (Repo Rate) 5.25% 'ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। RBI ਨੇ FY27 ਲਈ GDP ਵਿਕਾਸ ਦਰ 6.9% ਅਤੇ ਕੋਰ ਮਹਿੰਗਾਈ 4.4% ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ PMI ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਆਰਥਿਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ (ਲਗਭਗ 88%) ਲਈ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ $10 ਦਾ ਵਾਧਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਨੂੰ $13-14 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਕਰੰਟ ਅਕਾਊਂਟ ਡੈਫਿਸਿਟ (CAD) ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ 'ਸਟੈਗਫਲੇਸ਼ਨ' (Stagflation) ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। RBI ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਔਖਾ ਕੰਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਹਰੀ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਆਮ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
