ਅੱਜ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **6 ਪੈਸੇ** ਡਿੱਗ ਕੇ **96.42** ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।
Detailed Coverage
ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਪਿਆ ਦਬਾਅ?
ਅੱਜ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 6 ਪੈਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ 96.42 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦਿਨ ਰੁਪਿਆ 96.36 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ
ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇਲ ਆਯਾਤਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਫਿਊਚਰਜ਼ $88.64 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਮੁਦਰਾ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂਐਸ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ, ਜੋ ਛੇ ਮੁੱਖ ਗਲੋਬਲ ਕਰੰਸੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਡਾਲਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, 100.97 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਾਲਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਸਰਾ (safe-haven asset) ਵਜੋਂ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਵਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਘਰੇਲੂ ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਵੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। BSE ਸੈਂਸੈਕਸ ਲਗਭਗ 59 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 77,649.63 'ਤੇ ਅਤੇ NSE ਨਿਫਟੀ 24,216.05 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ₹1,121.04 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਸਥਾਨਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤਰਲਤਾ (liquidity) ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਭਾਅ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾਣ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, FIIs ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਿਕਰੀ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰੁਪਏ ਦਾ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਧਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।