IT ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਦਿਖਾਈ ਮਜ਼ਬੂਤੀ
ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦੌਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ (IT) ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹੌਂਸਲਾ ਦਿਖਾਇਆ। Nifty IT ਇੰਡੈਕਸ 0.45% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਮੁੱਖ ਸੈਕਟਰ ਬਣਿਆ। ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਡਿਊਰੇਬਲਜ਼, ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। IT ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਇਸ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਢਾਂਚਾਗਤ ਮੰਗ (structural demand) ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। Infosys ਅਤੇ Tech Mahindra ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਸੈਂਸੈਕਸ 'ਤੇ ਲਾਭ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ, ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਾਰਨਾਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਝਟਕਾ
ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਆਈ ਇਸ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ। ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੂਜ਼ (Strait of Hormuz) ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਆਇਲ (Brent crude oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $111 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਯਾਤ ਮਹਿੰਗਾਈ (imported inflation) ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਲਾਗਤਾਂ (fuel costs) ਵਧਣ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ FY27 ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ 6-7% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ 10-ਸਾਲਾ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ (US 10-year Treasury yield) ਵੀ ਲਗਭਗ 4.63% ਤੱਕ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਉੱਚ ਯੀਲਡ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਵਧਾ ਕੇ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਭੇਜਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (emerging market stocks) ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 96.15 ਤੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਯਾਤ ਲਾਗਤਾਂ ਵਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (foreign investor outflows) ਵੱਲੋਂ ਹੋਰ ਵਿਕਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ VIX (India VIX), ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ (volatility) ਦਾ ਮਾਪ ਹੈ, 19.96 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। BSE-ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ (market value) ₹452.58 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਪਿਆ ਅਸਰ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਡਿਊਰੇਬਲਜ਼, ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਸੈਕਟਰ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ। Nifty Consumer Durables ਇੰਡੈਕਸ 2.49%, Realty 2.23%, ਅਤੇ PSU Bank 2.03% ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਏ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਰਥਚਾਰਾ ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਘੱਟ ਖਰਚੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵੱਧ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ SBI ਅਤੇ Kotak Mahindra Bank ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਇਹ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ (asset quality) ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗ੍ਰੋਥ (credit growth) ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। Nifty 50 ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 20.5 ਅਤੇ BSE Sensex ਦਾ ਲਗਭਗ 20.4 ਹੈ, ਜੋ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਦੇ ਵਧਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ (valuations) ਨੂੰ ਘੱਟ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ
ਮੌਜੂਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸెంਟੀਮੈਂਟ (market sentiment) ਨੂੰ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਜੋਖਮਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਹੋਏ ਹੋਣ। $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੀਮਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ $10 ਦਾ ਵਾਧਾ FY27 ਵਿੱਚ ਹੈੱਡਲਾਈਨ ਮਹਿੰਗਾਈ (headline inflation) ਨੂੰ 0.55-0.60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਕਾਂ ਤੱਕ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਲਾਗਤਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿੱਤ 'ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟਾ (fiscal deficit) ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ (Oil marketing companies) ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ₹1.7-1.8 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ FIIs (Foreign Institutional Investors) ਨੇ 15 ਮਈ ਨੂੰ ₹1,329.17 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ ਲਗਭਗ ₹1.75 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣਵੀਂ ਖਰੀਦ ਆਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖਾਸ ਵਾਧੇ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। 19.96 'ਤੇ India VIX, ਬੇਚੈਨੀ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਜ਼ਬ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ FY27 ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਪਰ 6-7% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ FY27 ਲਈ ਆਪਣੇ GDP ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ Crisil ਨੇ 6.6% ਅਤੇ ADB ਨੇ 6.3% ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਚ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰਾ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੰਤੁਲਨ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਹਾਊਸ IT ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਗੁਣਾਂ (defensive qualities) ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਡਿਜੀਟਲ ਟ੍ਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੰਗ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਮੰਦੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁਝ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਥਾਨਕ ਮੰਗ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਅਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਲਈ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਵਧੇਰੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਕਟ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਚਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।