Whalesbook
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ (geopolitical tension) ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਖਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਸੰਭਾਵੀ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (crude oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨੀ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ (Brent crude) ਲਗਭਗ $71.50 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਅਤੇ WTI ਕਰੂਡ (WTI crude) ਲਗਭਗ $66.50 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਵਧਣ ਦਾ ਡਰ ਅਤੇ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (US Federal Reserve) ਵੱਲੋਂ ਜਨਵਰੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਮਿਨਟਸ (minutes) ਨੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਉੱਚ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ 10-ਸਾਲਾ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ (US 10-Year Treasury yield) 4.10% ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (emerging markets) ਤੋਂ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਖਿੱਚ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ (Indian Rupee) ਵਰਗੇ ਕਰੰਸੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। USD/INR ਦੀ ਐਕਸਚੇਂਜ ਰੇਟ 91.1700 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਇੰਡੈਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ 'ਰਿਸਕ-ਆਫ' (risk-off) ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁਨਾਫਾ-ਵਸੂਲੀ (profit-taking) ਹੋਈ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਅੱਜ, 19 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਇੰਡੈਕਸ, Nifty 50 ਅਤੇ BSE Sensex, ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦਿਨ-ਪ੍ਰਤੀ-ਦਿਨ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਗਵਾਹ ਬਣੇ। Nifty 50 1.41% ਡਿੱਗ ਕੇ 25,454.35 ਪੁਆਇੰਟ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ BSE Sensex 1.48% ਡਿੱਗ ਕੇ 82,498.14 ਪੁਆਇੰਟ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ₹6.79 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਦੌਲਤ ਸਵਾਹ ਹੋ ਗਈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ (volatility) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ India VIX, 10% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 13.50 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਵਿਕਰੀ
ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ Nifty 50 ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ੇਅਰ ਲਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋਏ। Nifty Midcap 100 ਅਤੇ Nifty Smallcap 100 ਵਰਗੇ ਬਰੌਡਰ ਮਾਰਕੀਟ ਇੰਡੈਕਸ ਵੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1.59% ਅਤੇ 1.27% ਡਿੱਗੇ। ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਏਵੀਏਸ਼ਨ, ਆਟੋ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ FMCG ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇਖੀ ਗਈ।
ਮਿਡ-ਕੈਪ ਅਤੇ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਸਟਾਕਸ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰ
ਮਿਡ-ਕੈਪ (mid-cap) ਅਤੇ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ (small-cap) ਸੈਗਮੈਂਟ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ। Nifty Smallcap 100 ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ 30.7 ਅਤੇ Nifty Midcap 100 ਦਾ 33.45 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, MSCI Emerging Markets Index ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਸਿਰਫ 18.32 ਸੀ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਿਡ ਅਤੇ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਸੈਗਮੈਂਟਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚ ਵੈਲਿਏਸ਼ਨਾਂ (valuations) ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ (ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੱਕ) ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 7.09% ਡਿੱਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਰਗੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ
ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਫਰਵਰੀ 2025 ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ Nifty Smallcap 100 13.07% ਅਤੇ Nifty Midcap 100 10.8% ਡਿੱਗੇ ਸਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਅਸਥਿਰਤਾ (volatility) ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ। Nifty 50 ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ (sentiment) ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ 26,000 ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ (US monetary policy) ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਅਤੇ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।