Indian Market: FPIs ਭੱਜੇ, ਰਿਟੇਲ ਨੇ ਖਰੀਦਿਆ! ਮਾਰਚ 'ਚ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਮਚੀ ਹਾਹਾਕਾਰ
Overview
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਕਰੀ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਕਾਫੀ ਅਸਥਿਰ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੱਖ ਸੂਚਕਾਂਕ (Indices) ਲਗਭਗ **10%** ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੇਸੀ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਦਿਖਾਈ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਪਾਰਕ ਵਾਲੀਅਮ (ADT) 19 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਵੋਲੈਟਿਲਿਟੀ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਿਆ ਵਪਾਰ, FPIs ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਿਕਾਸੀ
ਮਾਰਚ 2024 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NSE) ਦੇ ਕੈਸ਼ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਔਸਤ ਟਰਨਓਵਰ (ADT) ₹1.25 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ 19-ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। NSE 'ਤੇ ਵਾਲੀਅਮ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 10% ਵਧਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੰਬਈ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (BSE) 'ਤੇ ਵੀ 8% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਧਣ ਦਰਮਿਆਨ ਆਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਿਫਟੀ 50 ਅਤੇ ਸੈਂਸੈਕਸ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਸੂਚਕਾਂਕ 10% ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਏ। ਇਹ ਮਾਰਚ 2020 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਫਟੀ 50 ਨੇ 11.36% ਦਾ ਗੋਤਾ ਲਗਾਇਆ। ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆ VIX ਦੁਆਰਾ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 30 ਮਾਰਚ 2024 ਨੂੰ 27.75 ਦੇ ਚਾਰ-ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਰਿਕਾਰਡ FPI ਆਊਟਫਲੋਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਡਿੱਗਣ 'ਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਨੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ। FPIs ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀਜ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ₹1.18 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਬਾਹਰ ਕੱਢੇ, ਜੋ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਊਟਫਲੋਅ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਹਰ ਵਪਾਰਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਸਾਲ 2024 ਲਈ ਕੁੱਲ FPI ਆਊਟਫਲੋਅ ਹੁਣ ₹1.31 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2023-24 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ₹1.8 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਦਾ ਆਊਟਫਲੋਅ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ 1992 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ, ਵਧਦੀਆਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ - ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 40% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧ ਕੇ $110 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ - ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਿਰਾਵਟ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ: ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਖਰੀਦ, ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਦਾ ਜੋਖਮ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਵਾਲੀਅਮ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਬਹੁਤਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਖਾਸ ਸਟਾਕਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਲ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਸੰਭਾਵੀ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਕੁਇਟੀ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ SIP ਇਨਫਲੋਅ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤੇ 21.6 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵਧ ਰਹੇ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬੇਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ SEBI ਨਿਯਮ, ਜੋ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਟੇਲ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਆਕਰਸ਼ਕ, ਪਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਰਕਰਾਰ
ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਭਾਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੁਧਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕਾਂ ਨੂੰ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 30 ਮਾਰਚ 2024 ਨੂੰ ਨਿਫਟੀ 50 ਦਾ ਟ੍ਰੇਲਿੰਗ P/E ਰੇਸ਼ੀਓ ਘੱਟ ਕੇ 19.62 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਰਚ 2020 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਹੋਰ ਉਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵੀ ਉਲਟ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਇਸਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ 9% ਘੱਟ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਜਿਹੇ ਤੇਜ਼ ਸੁਧਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਰਚ 2024 ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਈ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ, ਅਕਸਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਦਾ ਪੂਰਵ-ਸੂਚਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਔਸਤਨ 40% ਇੱਕ-ਸਾਲ ਦੀ ਰਿਟਰਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਾਰੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੋਖਮ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਕਾਸ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਖਤਰੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ FPI ਆਊਟਫਲੋਅ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ ਵਿੱਚ 10% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਕਾਫੀ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਧਣ 'ਤੇ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਖਾਤੇ ਦੇ ਘਾਟੇ (Current Account Deficit) ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਤੇਲ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ, ਜੋ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਰਿਸਕ ਐਵਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡਜ਼ ਦੇ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਸਟਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਅਸਥਿਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਹੋਣ 'ਤੇ ਘੱਟ ਅਨੁਭਵੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ ਦਾ ₹94 ਤੱਕ ਡਿੱਗਣਾ ਆਯਾਤ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਗਲਾ ਰੁਖ: ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਵਧਾਨ ਆਸ਼ਾਵਾਦ
ਅੱਗੇ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਤੇਜ਼ ਸੁਧਾਰ ਨੇ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੈਲੀਆਂ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੂਰਵ-ਸੂਚਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਇੱਕ ਸੁਧਾਰਦੇ ਰਿਸਕ-ਰੀਵਾਰਡ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਸਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਤੁਰੰਤ ਭਵਿੱਖ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਸਥਿਰਤਾ, FPIs ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ, ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। NSE ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ IPOs ਤਰਲਤਾ (liquidity) ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਦਿਸ਼ਾ ਖੇਤਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘੱਟਣ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਸਥਿਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਵਧਾਨ ਪਰ ਰਣਨੀਤਕ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ਕ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਸੰਭਾਵੀ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਕਰੋ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੋਲਿਆ ਜਾਵੇ।
