Whalesbook
ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕੰਪਨੀਆਂ: ਵਧਣ ਦਾ ਜੋਸ਼, ਪਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਨੇਕ
ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ (family businesses) ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। PwC ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਵੇਖਣ ਨੇ ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ 91% ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਫਰਮਾਂ ਆਪਣੇ growth prospects ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ (global average 73%) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਸ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 55% ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ expansion ਯੋਜਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਸਿਰਫ 16% ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ (domestic demand) ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ FY26 ਅਤੇ FY27 ਵਿੱਚ 6.4% ਤੋਂ 7.4% ਤੱਕ ਵਧਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਗਵਰਨੈਂਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਾੜਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਆਸਵੰਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ digital transformation ਅਤੇ Artificial Intelligence (AI) 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ (39% ਭਾਰਤੀ ਫਰਮਾਂ ਬਨਾਮ 24% ਗਲੋਬਲ), ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ (adoption) ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨ (cautious) ਹਨ। ਸਰਵੇ 'ਚ 24% ਭਾਰਤੀ ਫਰਮਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ selective ਜਾਂ cautious adopter ਦੱਸਿਆ, ਜਦਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਸਿਰਫ 8% ਹੈ। ਸਿਰਫ 15% ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੀ ਨਵੀਆਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਜ਼ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ (early adopters) ਹਨ। ਇਹ ਸਾਵਧਾਨੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ competitiveness ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ digital innovation ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, corporate governance ਦੇ ਢਾਂਚੇ (structures) ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਹਨ। ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ (52%) ਭਾਰਤੀ ਫਰਮਾਂ 'ਚ cross-industry board representation ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 29% ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 42% ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਬੋਰਡ 'ਚ ਕੋਈ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਗਲੋਬਲ ਔਸਤ 32% ਹੈ)। ਬੋਰਡ 'ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰਾਂ (diverse perspectives) ਦੀ ਇਹ ਕਮੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ digital risks ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
succession planning: ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਚੁਣੌਤੀ
leadership succession planning ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ 36% ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ succession plan ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਔਸਤ 28% ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਸੀਨੀਅਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵੱਲੋਂ ਅਹੁਦੇ ਛੱਡਣ 'ਚ ਵਿਰੋਧ (resistance) ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ 52% ਫਰਮਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ 21% ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ 'ਚ leadership transition 'ਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਅੰਕੜੇ (10%) ਤੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਪੱਸ਼ਟਤਾ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਰੀਤਾਂ ਅਤੇ governance ਦੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ (informal) ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ 'ਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਰਾਹ
ਆਪਣੇ growth ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰੁਖ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ governance ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ purpose-driven ethos ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਪੂੰਜੀ (patient capital) ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੁਨਿਆਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਅਤੇ ਅਸਲ ਲਾਗੂਕਰਨ (execution) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਭਰਨਾ ਅਤੇ leadership succession ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਹਾਕੇ 'ਚ intelligence-led decision-making ਅਤੇ structured risk management 'ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।