ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ (Government Bonds) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਏ ਮਹਿੰਗਾਈ ਘਟਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rates) ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਬਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਬਾਂਡ ਮਾਰਕੀਟ 'ਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ
ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। 2036 'ਚ ਮੈਚਿਓਰ (Mature) ਹੋਣ ਵਾਲੇ 6.94% ਬਾਂਡ ਦੀ ਯੀਲਡ (Yield) 3 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਘੱਟ ਕੇ 6.7436% 'ਤੇ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਯੀਲਡ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ।
ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਟਾ ਦਾ ਅਸਰ
ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਏ ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜੇ ਹਨ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਪ੍ਰਾਈਸ ਇੰਡੈਕਸ (PPI) 'ਚ 0.3% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ 'ਚ ਹੋਰ ਵਾਧੇ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ, ਫਿਊਚਰਜ਼ ਮਾਰਕੀਟ 'ਚ ਜੁਲਾਈ 'ਚ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 'ਚ ਵੀ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਉਭਰ ਰਹੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ (Emerging Market Debt) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਖ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਕਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ (U.S. Treasuries) 'ਤੇ ਘੱਟ ਯੀਲਡ ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕਰਜ਼ਾ ਲਾਗਤ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਘਟਾ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਡੈੱਟ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਆਇਲ (Brent crude oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ $85 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਦਰਾਮਦ (Imported) ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ (Monetary Policy) ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੈਸ਼ਨਾਂ 'ਚ ਲਗਭਗ ₹15,600 ਕਰੋੜ ਦੇ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Foreign Investors) ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। 1 ਜੂਨ ਤੋਂ, ਇਹਨਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ $4.2 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ Fully Accessible Route ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਮੀਦਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ Bloomberg Global Aggregate Index ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੂਚਕ
ਘਰੇਲੂ ਮਹਿੰਗਾਈ (Domestic Inflation) ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। Nomura ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ (Analysts) ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਜੁਲਾਈ 'ਚ ਮਹਿੰਗਾਈ 4.0% (ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ) ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੂਨ 'ਚ 4.4% ਸੀ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027 ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ 4.6% ਅਤੇ ਕਰੰਟ ਅਕਾਊਂਟ ਡੈਫਿਸਿਟ (Current Account Deficit) ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ 1.2% ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਥਿਰ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਕਨੀਕੀ ਸੂਚਕ (Technical Indicators) ਵੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ 'ਚ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਯੀਲਡ ਹੁਣ ਆਪਣੇ 21-ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਮੂਵਿੰਗ ਐਵਰੇਜ (Moving Average) ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ overnight index swaps (OIS) 'ਚ ਵੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। 1-ਸਾਲ ਦਾ ਸਵੈਪ ਰੇਟ 3.5 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਘੱਟ ਕੇ 5.8975% ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2-ਸਾਲ ਦਾ ਰੇਟ 6 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਘੱਟ ਕੇ 6.06% ਹੋ ਗਿਆ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਪਡੇਟਸ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ 'ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਦਲਾਅ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।