ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਵੱਡੀ ਛਾਲ! ਮੱਧ-ਪੂਰਬ 'ਚ ਰਾਹਤ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ; ਜਾਣੋ ਕਿਉਂ ਹੈ ਚਿੰਤਾ

ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ: ਮੱਧ-ਪੂਰਬ 'ਚ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਸਸਤਾ ਹੋਇਆ ਤੇਲ

ਅੱਜ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Indian Stock Market) ਨੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘੱਟਣ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਕਾਰਨ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਛਾਲ ਮਾਰੀ। Nifty 50 ਇੰਡੈਕਸ 23,100 ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ BSE Sensex 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ। ਪਰ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ (Market Experts) ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ (Sustainability) 'ਤੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਹਨ।

ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ

ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ (Strait of Hormuz) ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲਾਂਘੇ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ (Energy Security) ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ (Geopolitical) ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, Brent Crude Oil ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 5% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ $98.69 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 'ਤੇ 25 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ 10-ਸਾਲਾ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ (US 10-year Treasury Yield) ਵੀ ਘੱਟ ਕੇ ਲਗਭਗ 4.34% 'ਤੇ ਆ ਗਈ।

ਦੇਸੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (DIIs) ਨੇ ਅੱਜ ₹12,033.97 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦ ਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਦੀ ₹10,414.23 ਕਰੋੜ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਕਰੀ (Net Selling) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ।

FIIs ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਥਿਤੀ

ਇਸ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ FIIs ਨੇ ਲਗਭਗ ₹1.04 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਬਾਹਰ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਤੇ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਮੁੱਲ-ਨਿਰਧਾਰਨ (Valuation) ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ (Indian Rupee) ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ FIIs ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ Brent Crude Oil ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 20% ਦਾ ਵਾਧਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਕਮਾਈ (Regional Earnings) ਨੂੰ 2% ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਿਡ-ਕੈਪ (Mid-cap) ਅਤੇ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ (Small-cap) ਸ਼ੇਅਰ, FIIs ਦੀ ਘੱਟ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਕਾਰਨ, ਲਾਰਜ-ਕੈਪ (Large-cap) ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਤੇਜ਼ੀ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ

ਮੌਜੂਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ (Sustainable) ਮੰਨਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਪਾਰੀਆਂ (Traders) ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਰਟ-ਕਵਰਿੰਗ (Short-covering) 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (Foreign Institutions) ਦੇ ਪੱਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ 'ਤੇ।

FIIs ਨੇ ਮਾਰਚ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨੌਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ₹56,883 ਕਰੋੜ ਕਢਵਾ ਲਏ ਹਨ, ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ GDP ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ 0.5% ਦੀ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 0.6% ਤੱਕ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ 85% ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ (Import) ਅਤੇ ਲਗਭਗ 50% ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ LNG ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਜੋਖਮ (Risk) ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਕਾਰਨ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਖਾਤੇ ਦਾ ਘਾਟਾ (Current Account Deficit) 0.8% ਤੱਕ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰ (Indian Equity Market) ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਪੇਅਰਜ਼ (Global Peers) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2024 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਮਾਈ ਵਾਧਾ (Earnings Growth) ਅਤੇ AI ਸਟਾਕਾਂ (AI Stocks) ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (DIIs) SIPs ਰਾਹੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਫਰ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਇਸ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਅਗਲੀ ਦਿਸ਼ਾ: ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸੰਕੇਤ

ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ (Market Direction) ਜਿਓ-ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ FIIs ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ (Flows) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। ਆਟੋ, ਮੈਟਲਜ਼ ਅਤੇ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲਜ਼ (Financials) ਵਰਗੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਉਛਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਗਲੋਬਲ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। Nifty 50 ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 20.0 ਅਤੇ BSE Sensex ਦਾ ਲਗਭਗ 19.98-20.4 ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੁਧਾਰਾਂ (Fundamental Improvements) ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੱਖ ਸਪੋਰਟ ਲੈਵਲ (Support Levels) ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ Sensex ਵਿੱਚ 74,500–74,600 ਅਤੇ Nifty ਵਿੱਚ 23,067-22,851 ਦੇ ਗੈਪ-ਡਾਊਨ (Gap-down) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।