ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ, ਪਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ...
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਰਫਤਾਰ ਫੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਉਛਾਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਇਸ ਚਮਕਦਾਰ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ IT ਸੈਕਟਰ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਨਵੀਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ AI ਵੱਡੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
FIIs ਦੀ ਵਾਪਸੀ, DIIs ਦਾ ਦਬਦਬਾ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਨੇ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜ ਮੋੜਾ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਭਗ ₹4,900.17 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨੈੱਟ ਇਨਫਲੋ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ 2025 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ FIIs ਨੇ ₹1.66 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੈਰਿਫ ਘੱਟ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (DIIs) ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2025 ਵਿੱਚ ₹3 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
Capex ਸਾਈਕਲ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਬੂਸਟ
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੈਪੀਟਲ ਐਕਸਪੈਂਡੀਚਰ (Capex) ਸਾਈਕਲ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 26 (FY26) ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕੈਪੈਕਸ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 41% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 25 (FY25) ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ₹24 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਕੈਪੈਕਸ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵੀ 130% ਵਧ ਕੇ ₹3.56 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
IT ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ AI ਦਾ ਡਰ
ਹਾਲਾਂਕਿ, IT ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਇਸ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ Anthropic ਦੇ Claude Cowork ਵਰਗੇ ਟੂਲਸ, IT ਸੇਵਾਵਾਂ, ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਅਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਟੋਮੇਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ, Nifty IT ਇੰਡੈਕਸ ਨੂੰ COVID-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗਿਰਾਵਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ AI ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ IT ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਮਾਲੀਏ (Revenue) ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ IT ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ₹2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਮਾਲ-ਕੈਪਸ ਨੂੰ Valuations ਦੀ ਚਿੰਤਾ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ। Nifty Small Cap 100 ਇੰਡੈਕਸ ਨੇ 2025 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿਖਾਇਆ, ਲਗਭਗ 7% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਨਾਲ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਡ- ਅਤੇ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ Valuations ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਔਸਤ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਉੱਪਰ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਆਕਰਸ਼ਕ ਐਂਟਰੀ ਪੁਆਇੰਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੋਰ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਿੱਤੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ
ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ (Financial Services) ਸੈਕਟਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। Moody's Ratings ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਸਥਿਰ ਆਊਟਲੁੱਕ (Stable Outlook) ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਨਾਨ-ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਐਸੈਟਸ (NPAs) ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਸਥਿਰ ਮੁਨਾਫਾਖੇਜ਼ੀ (Profitability) ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਲੋਨ ਗ੍ਰੋਥ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜ਼ਡ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੁਝਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ 2025 ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਬੈਂਚਮਾਰਕਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 20% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਿਰਫ 8-10% ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉੱਚ Valuations ਅਤੇ FPIs ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਸੀ। ਹੁਣ, FIIs ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 6.9% ਦੇ GDP ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਉਮੀਦ ਦੇ ਨਾਲ, 2026 ਲਈ ਮੈਕਰੋ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰੈਲੀ ਦੀ ਟਿਕਾਊਤਾ IT ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ AI ਸੰਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ Capex ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਵਿਕਾਸ ਵਰਗੇ ਖਾਸ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਹੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।