ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਰੈਲੀ, ਪਰ ਰੁਪਏ ਨੇ ਕੀਤਾ ਨਿਰਾਸ਼
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। 25 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਘੱਟਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਰੈਲੀ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਡਿੱਗਣਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੈਸੇ ਬਾਹਰ ਕਢਵਾਉਣਾ ਆਰਥਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਫੜੀ ਰਫਤਾਰ
25 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, Sensex 1.63% ਵਧ ਕੇ 75,273.45 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ 75,849.76 ਦਾ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਛੂਹਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, Nifty 1.72% ਵਧ ਕੇ 23,306.45 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਨੇ 23,465.35 ਦਾ ਪੀਕ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ BSE 'ਤੇ ਕੁੱਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ₹431.02 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ₹8.23 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ $100 ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਯਾਤ ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਕ ਰਿਹਾ।
ਰੁਪਿਆ ਰਿਕਾਰਡ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਾਹਰ
ਇਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਉਛਾਲ ਆਇਆ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 93.98 ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਿਕਾਰਡ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ 93.97 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੁਪਏ ਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ 9.96% ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਆਯਾਤਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਗ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਵੱਲੋਂ ₹1,805.37 ਕਰੋੜ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਹੈ। ਨੋਨ-ਡਿਲਿਵਰੇਬਲ ਫਾਰਵਰਡ ਕੰਟਰੈਕਟਸ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਨੇ ਵੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਾਈ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਨੇ ਰੁਪਏ ਨੂੰ 94 ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਉੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ
ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ, India VIX, 24.64 'ਤੇ ਉੱਚਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ 157% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇਹ ਪੱਧਰ, ਗਲੋਬਲ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। VIX ਦਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 26 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਣਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਪਾਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਅਸਥਿਰਤਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿਨ-ਦਿਹਾੜੇ ਹੋਈਆਂ ਵਾਧੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਰਕਰਾਰ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਰੈਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਦੇ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਰੁਪਏ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ ਅਤੇ 23 ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ ₹1 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ FPI ਨਿਕਾਸੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਦਾ ਘੱਟਣਾ ਅਸਥਾਈ ਰਾਹਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $100 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਖਾਤੇ ਦੇ ਘਾਟੇ (Current Account Deficit) ਵਿੱਚ 30-40 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 80-100 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਤੱਕ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ GDP ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
RBI ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ
ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਡਾਲਰ ਵੇਚਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, RBI ਨੇ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ $15 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਡਾਲਰ ਵੇਚਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਘਟੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ RBI ਦਾ ਦਖਲ ਘੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੁਪਿਆ 94 ਜਾਂ 94.25 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮੁੱਲਾਂਕਣ (Valuation)
24 ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ Nifty ਦੇ ਲਗਭਗ 20.05 ਦੇ P/E ਰੇਸ਼ੋ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਮੁੱਲਾਂਕਣ, ਚੀਨ, ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਰਗੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਜੇ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰੋਥ ਸਟੋਰੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇੱਕ ਵੈਲਿਊ ਪਲੇਅ ਵਜੋਂ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਉੱਚਾ ਮੁੱਲਾਂਕਣ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਗਲੋਬਲ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਸਸਤੇ ਖੇਤਰੀ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗਲਾ ਰੁਖ: ਅਸਥਿਰਤਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚੇ ਕੁਝ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ FPI ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਸెంਟੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਤੀ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਦਬਾਅ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਹੋਰ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2026 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸੰਭਾਵਿਤ ਨਤੀਜਾ ਵੀ ਮੁਦਰਾ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਹੋਵੇਗਾ।