ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ 30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ 30 ਮਾਰਚ, 2026 ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਹਫਤੇ ਦਾ ਅੰਤ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ਕੀਤਾ। BSE Sensex 1,635.67 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 71,947.55 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ 2.22% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, NSE Nifty 50 ਵੀ 488.20 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ 22,331.40 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ 2.14% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ 2,750 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਜਦਕਿ ਸਿਰਫ 73 ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਰਹੀ। ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ 'ਚ Nifty 50 ਦਾ 11% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਮਾਰਚ 2020 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਰਹੀ।
RBI ਦੇ Forex ਕੈਪ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਵੱਲੋਂ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁੱਧ ਓਪਨ ਫੋਰੈਕਸ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ $100 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕੈਪ ਲਗਾਉਣ ਕਾਰਨ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਿਯਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਰੁਪਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰਿਕਾਰਡ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 95.12 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਦਮ ਕਾਰਨ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਰੰਸੀ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ਐਡਜਸਟ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦੀਆਂ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨਜ਼ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਵੇਗਾ।
ਗਲੋਬਲ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੇ ਵਧਾਇਆ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ
ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਗਲੋਬਲ ਜੋਖਮ ਪ੍ਰਤੀ ਅਵਿਰਤੀ (risk aversion) ਵਧਣ ਦਰਮਿਆਨ ਆਈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ 'ਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਵਧਣ, ਜਿਸ 'ਚ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸੰਘਰਸ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਨੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ $110 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਟੈਗਫਲੇਸ਼ਨ (stagflation) ਦਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵੱਲ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਮੂਵ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। 30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਨਿੱਕੇਈ 4.6% ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਕੋਸਪੀ 4% ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ, Nasdaq ਅਤੇ Dow Jones ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਸੂਚਕਾਂਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਗਰੋਥ ਸਟਾਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾਣਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਗਲੋਬਲ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀਜ਼ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਦਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਵਧਿਆ, ਜੋ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਲਗਭਗ $12 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਮਾਰ, ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ 'ਚ ਸੁਧਾਰ
ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਰ ਪਈ। ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਸੂਚਕਾਂਕ 'ਚ ਕਰਮਵਾਰ 3.5% ਅਤੇ 3.6% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ, ਜਦਕਿ PSU ਬੈਂਕ 2-4% ਡਿੱਗੇ। ਇਹ RBI ਦੀ ਫੋਰੈਕਸ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ 'ਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਆਟੋ, FMCG, ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਡਿਊਰੇਬਲਜ਼, ਕੈਪੀਟਲ ਗੁਡਜ਼, ਟੈਲੀਕਾਮ ਅਤੇ ਰਿਐਲਟੀ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵੀ 2-4% ਡਿੱਗੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮੈਟਲ ਅਤੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਸਟਾਕਾਂ 'ਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਆਈ ਇਸ ਕਰੈਕਸ਼ਨ ਨੇ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਜਾਂ 'ਫੇਅਰ ਵੈਲਿਊ' ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ Nifty ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਔਸਤ 22.4 ਦੇ P/E ਅਨੁਪਾਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ ਲਗਭਗ 19 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਪੂੰਜੀਕਰਨ 'ਚ $533 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ, ਜੋ 2026 'ਚ ਲਗਭਗ $4.77 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲੀਆ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਲਈ ਜੋਖਮ ਬਰਕਰਾਰ
RBI ਦਾ ਇਹ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਕਦਮ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜੋਖਮ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਡੀਲਰ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨਜ਼ 'ਤੇ ਮਾਰਕ-ਟੂ-ਮਾਰਕੀਟ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲਾ ਫਰੇਮਵਰਕ ਵਧੇਰੇ ਲਚਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਸ਼ੁੱਧ ਓਪਨ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਵੱਡੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ $2-5 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੇਂ $100 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਕੈਪ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ RBI ਤੋਂ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜਾਰੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗਲੋਬਲ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਿਡ-ਕੈਪ ਅਤੇ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਸੂਚਕਾਂਕ 'ਚ 2.5% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ, ਜੋਖਮ ਭਰੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ RBI ਦੀ ਫੋਰੈਕਸ ਨੀਤੀ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਘਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਊਟਲੁੱਕ: ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਰਮਿਆਨ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਉਮੀਦ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਆਈ ਇਸ ਕਰੈਕਸ਼ਨ ਨੇ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਆਊਟਲੁੱਕ ਅਸਥਿਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ RBI ਦੇ ਨਵੇਂ ਫੋਰੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ। ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ, ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੇ ਰਿਸਕ-ਰਿਵਾਰਡ ਬੈਲੰਸ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ICICI Bank, State Bank of India, ਅਤੇ Axis Bank ਵਰਗੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਕਮਾਈ 'ਚ 16% ਦੇ ਵਾਧੇ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ, ਜਾਰੀ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ Nifty ਲਈ 22,000 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਮੁੱਖ ਸਪੋਰਟ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 21,700-21,750 'ਤੇ ਹੋਰ ਸਪੋਰਟ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ (resistance) 22,500-22,600 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਹੈ।