ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ: ਇਰਾਨ ਤਣਾਅ ਘੱਟਣ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਰਾਹਤ, ਪਰ FIIs ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ

ਪਿਛਲੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਆਈ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੱਜ, 10 ਮਾਰਚ, 2026 ਨੂੰ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Indian Equity Markets) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੁਧਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘੱਟਣ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, GIFT Nifty ਲਗਭਗ 24,412.50 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ 9 ਮਾਰਚ, 2026 ਨੂੰ Nifty 50 1.73% ਡਿੱਗ ਕੇ 24,028.05 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਸ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਉਹ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਘੱਟਣ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਖਦਸ਼ੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੀਆਂ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹਾਲੀਆ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੁਝਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪੈਸਾ ਕਢਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਮਾਰਚ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ FIIs ਨੇ ਲਗਭਗ ₹21,831 ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੁੱਲ ₹69,907 ਕਰੋੜ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $90 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਆਈ ਗਲੋਬਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਇਸ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (DIIs) ਨੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ₹32,787 ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ₹1,40,430 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਭਾਰਤ ਦਾ BSE Sensex 9 ਮਾਰਚ, 2026 ਤੱਕ -9.0% ਦੇ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸਥਾਈ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਾਪਸੀ ਵੇਖੀ ਹੈ; ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜੂਨ 2025 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ Nifty 3.5% ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 7% ਵਧਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਮੌਜੂਦਾ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਕਈ ਵੱਡੇ ਜੋਖਮ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਘੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੁਣ ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (DIIs) 'ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। $90 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਟਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੂਜ਼ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਸੰਭਾਵੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਏਵੀਏਸ਼ਨ, ਪੇਂਟਸ ਅਤੇ ਫਿਊਲ ਰਿਟੇਲ ਵਰਗੇ ਊਰਜਾ-ਨਿਰਭਰ ਸੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫਿਆਂ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਵੀ ਆਯਾਤ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। Nifty 50 ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 21.0-21.85x ਦੇ P/E 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਝਟਕਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਦਰਮਿਆਨੀ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਬਚੀ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਦੇ ਘੱਟਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮੂਡ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਵਿਕਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੰਭਾਵੀ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।