ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ, ਪਰ ਰੁਪਇਆ ਡਿੱਗਿਆ: ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ

ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ, ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ

ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ (Currency Market) 'ਚ ਕੁਝ ਅਲੱਗ ਚਿੱਤਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਅਸਰ ਨੇ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਉਛਾਲ

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਆਈ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਘੱਟਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ 'ਚ ਆਸਵੰਦ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ BSE Sensex 506.70 ਅੰਕਾਂ ( 0.65% ) ਦੀ ਛਾਲ ਲਗਾ ਕੇ 79,027.00 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ NSE Nifty50 ਵੀ 138.00 ਅੰਕ ( 0.57% ) ਚੜ੍ਹ ਕੇ 24,502.85 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਸੂਚਕਾਂਕ (Volatility Index) 'ਚ ਵੀ 4% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਰਹੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। Nifty50 'ਚ JSW Steel, Axis Bank, Adani Ports, ਅਤੇ NTPC ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਦਿਖਾਈ। ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ (Realty) ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ Lodha Developers, Godrej Properties, ਅਤੇ Oberoi Realty ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਵੀ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ IT ਸੈਕਟਰ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।

ਰੁਪਏ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ

ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 16 ਪੈਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ 93.32 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਵੱਲੋਂ ਸਪੈਕੂਲੇਟਿਵ ਕਰੰਸੀ ਪੋਜੀਸ਼ਨਾਂ (speculative currency positions) 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸੀਮਾ $100 ਮਿਲੀਅਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਮਕਸਦ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਲਚਕਤਾ (flexibility) ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਮੁਦਰਾ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਵੀ ਮਾਮੂਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ Brent crude $95 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਮਾਰਕੀਟ 'ਚ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ IT ਸੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ

ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗਰੋਥ (Credit Growth) 11-13% ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਰਿਟੇਲ ਅਤੇ SME ਲੋਨਿੰਗ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, IT ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਖਰਚੇ, ਹੁਨਰ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। JSW Steel (P/E ~40.73 ) ਅਤੇ Tokyo Electron (P/E ~40.21 ) ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉੱਚ ਵੈਲੂਏਸ਼ਨ (high valuations) 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਲਈ ਜੋਖਮ

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਘੱਟਣ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਆਸਵੰਦ ਮਾਹੌਲ ਹੈ, ਪਰ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਦਬਾਅ ਅਤੇ RBI ਦੇ ਨੀਤੀਗਤ ਫੈਸਲਿਆਂ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ, ਜਿਸ 'ਚ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੇ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਆਯਾਤ ਮਹਿੰਗਾਈ (imported inflation) ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। RBI ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਤਰਲਤਾ (liquidity) ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਨਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, $95 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਜੋਖਮ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਾਲੂ ਖਾਤੇ ਦੇ ਘਾਟੇ (current account deficit) ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਚ P/E ਰੇਟਿੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ JSW Steel (ਲਗਭਗ 40.73) ਅਤੇ Tokyo Electron (ਲਗਭਗ 40.21 ), ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਪੂਰੇ ਨਾ ਹੋਏ। IT ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਕਮੀ, ਇੱਕ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ (structural) ਚੁਣੌਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਸੈਕਟਰ 'ਚ ਇੱਕ ਆਮ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡੂੰਘੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।