ਸੂਬਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰੀ ਉਧਾਰ
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027 (FY27) ਲਈ, ਭਾਰਤੀ ਸੂਬੇ ਆਪਣੇ ਬਜਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ICRA ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਕੁੱਲ ਉਧਾਰ (Gross Borrowings) ₹13.4 ਤੋਂ ₹14 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ FY26 ਦੇ ₹12.8 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 5-9% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ (Debt Payoffs) ਜੋ ਕਿ ₹4.2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ, ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ (SGS) ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਜ਼ਾ (Net Borrowing) ₹9.2 ਤੋਂ ₹9.7 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 1-8% ਵੱਧ ਹੈ।
RBI ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਰਜ਼ਾ ਰਣਨੀਤੀ (BIS)
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਇਸ਼ੂਅਰੈਂਸ ਸਟਰੈਟੀ (BIS) ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਅਨੁਮਾਨਯੋਗ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ, ਨੌਂ ਸੂਬੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਿਆਦ ਵਾਲੀਆਂ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ SGS ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ (Trading) ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਵਧੇਗੀ।
Pehli Taimahi (Q1) FY27 ਲਈ, RBI ਨੇ ₹2.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਕੁੱਲ SGS ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 26.7% ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਢਲੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ RBI ਦੇ ਫੋਕਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸੂਬਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ, ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ICRA ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਇਸ BIS ਰਣਨੀਤੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਜ਼ਾ ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿਆਦਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਉਧਾਰ ਲੈਣ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਸਲ SGS ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਅੰਤਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ।
ICRA ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ, ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਕਰਜ਼ਾ ਸੀਮਾ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਸਮੀਖਿਆ, ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਉਧਾਰ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨਯੋਗ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।