Whalesbook
ਕਿਉਂ ਹੋਈ ਦੇਰੀ?
Bloomberg ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਾਰਜਕਾਰੀ (Operational) ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (Market Infrastructure) ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਦੀ ਘਾਟ, ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ (Settlement) ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ (Repatriation) ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ, ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਟੈਕਸਾਂ (Post-trade Taxes) ਦੀ ਜਟਿਲਤਾ, ਅਤੇ ਫੰਡ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਹੌਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ?
ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ Bloomberg ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ 'ਥੋੜੀ ਦੇਰ' (Pause) ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਾਰਕੀਟ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਿਰਫ ਇੰਡੈਕਸ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਦਾਰੀਕਰਨ (Liberalization) ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਟਿਕਾਊ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੋਲ੍ਹਣ (Sustainable Market Opening) ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਸਥਿਰਤਾ (Domestic Stability) ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਸਮੀਖਿਆ (Review Update) 2026 ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਕੀ ਹੋਇਆ ਅਸਰ?
ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਦੇ 10-ਸਾਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ ਦੀ ਯੀਲਡ (Yield) ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 5 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ 6.898% ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ (Indian Rupee) ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ USD/INR ਐਕਸਚੇਂਜ ਰੇਟ 92.7420 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਲਗਭਗ $20-25 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਪ੍ਰਵਾਹ (Foreign Capital Inflow) ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ
ਜੂਨ 2024 ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਾਂਡ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਗਭਗ $2.84 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਜੇ.ਪੀ. ਮੋਰਗਨ (JPMorgan) ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ Bloomberg Global Aggregate Index ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। Bloomberg ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰੇਟਿੰਗ (BBB- Fitch, Baa3 Moody's) ਨੂੰ ਨਿਵੇਸ਼-ਯੋਗ (Investment Grade) ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਪਰ FY26 ਲਈ 7.3% ਦੇ ਮਾਲੀ ਘਾਟੇ (Fiscal Deficit) ਦਾ ਵੀ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ BBB ਮਾਧਿਅਮ 3.5% ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਨ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਵੀ ਬਦਲੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ, ਲੰਬੇ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਸਮੇਂ, ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਟੈਕਸਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਂਡ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਵੱਧ ਪੂੰਜੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।