ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਮੰਦੀ ਦਾ ਰੁਖ, ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦਰਮਿਆਨ ਵੱਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਆਏ ਉਛਾਲ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਸੁਸਤੀ ਛਾਈ ਰਹੀ। BSE ਸੈਂਸੈਕਸ 208.84 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ 77,094.79 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਜਦਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NSE) ਦਾ ਨਿਫਟੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵੀ 42.8 ਅੰਕ ਗੁਆ ਕੇ 24,049.90 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਕਾਸ
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਦਬਾਅ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪੈਸਾ ਕਢਵਾਉਣ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ, FIIs ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚੋਂ ਲਗਭਗ ₹43,967 ਕਰੋੜ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਕਾਸ $45 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ MSCI ਇੰਡੈਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭਾਰੀਤਾ (Weightage) ਘਟੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (DIIs) ਅਤੇ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ।
RBI ਦਾ ਰੇਟ ਸਟੇਬਲ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ (Monetary Policy) ਵਿੱਚ ਰੇਪੋ ਰੇਟ (Repo Rate) ਨੂੰ 5.25% 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਸਟੈਂਸ ਨੂੰ 'ਨਿਊਟਰਲ' ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਤੇਲ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ-ਸਾਈਡ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਮੁੱਖ ਜੋਖਮ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਲਗਾਤਾਰ FII ਨਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਵਾਧਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਫਟੀ 23,600 ਅਤੇ 24,400 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਗਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ FIIs ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾਕ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
