ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ ਟੈਕਸ: ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮੰਗ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਮੂਡ ਇਸ ਵੇਲੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਠੰਡਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਠੋਸ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profits) ਦੇ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ (Long-Term Capital Gains) 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੈਕਸ ਦਰਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਨਿਯਮਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਟੈਕਸ (STT), ਲੌਂਗ-ਟਰਮ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ (LTCG), ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟ-ਟਰਮ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ (STCG) ਟੈਕਸਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਨਵਾਂ ਜੋਸ਼ ਆ ਸਕੇ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਕਦਮ ਨਾ ਚੁੱਕੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਹੋਣਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਪਤੀ ਵਰਗਾਂ (Asset Classes) ਲਈ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ ਦੀ ਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸੰਪਤੀ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਹੋਲਡਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ (Holding Period) ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ: ਗਰੋਥ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ
29 ਜਨਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ (Economic Survey) ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ (GDP Growth) ਬਾਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ (FY) 2025-26 ਲਈ ਅਸਲ GDP ਗਰੋਥ 7.4% ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ FY27 ਲਈ ਇਸ ਦੇ 6.8-7.2% ਤੱਕ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਰੋਥ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਖਪਤ (ਜੋ GDP ਦਾ 61.5% ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ) ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੂੰਜੀ ਖਰਚ (Public Capital Expenditure) 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਗਰੋਥ-ਅਧਾਰਿਤ ਬਜਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਥਿਰ ਬਣਾਏਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ FY27 ਵਿੱਚ ਮੁਦਰਾਸਫੀਤੀ (Inflation) FY26 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ। IMF ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, FY27 ਲਈ ਇਹ 4.0% ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਰੋਸ ਨਾਨ-ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਐਸੇਟਸ (GNPAs) ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 2.2% 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਮੂਡ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਹਵਾਵਾਂ
ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਆਰਥਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਮੂਡ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਭਰਿਆ ਹੈ। ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ (Geopolitical Tensions), ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਯੂਨੀਅਨ ਬਜਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ, ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕੀ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ 30 ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 91.6420 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। 30 ਜਨਵਰੀ 2026 ਨੂੰ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਚਕਾਂਕ Nifty ਅਤੇ Sensex ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਬਜਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਚੀਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ (Manufacturing Sector) ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਮੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪਰਚੇਜ਼ਿੰਗ ਮੈਨੇਜਰਜ਼ ਇੰਡੈਕਸ (PMI) ਡਿੱਗ ਕੇ 49.3 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ 30 ਜਨਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੈਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖੀ ਗਈ।
ਸੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਗਲਾ ਰੁਖ
ਬਜਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮਿਡ-ਕੈਪ (Mid-cap) ਅਤੇ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ (Small-cap) ਸੂਚਕਾਂਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਟਲਜ਼ (Metals), ਕੈਪੀਟਲ ਗੁਡਜ਼ (Capital Goods), ਅਤੇ ਆਇਲ & ਗੈਸ (Oil & Gas) ਵਰਗੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਨੇ ਕਾਫੀ ਵਾਧਾ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਯੂਨੀਅਨ ਬਜਟ, ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ, ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ, Q3FY26 ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਅਤੇ ਫੌਰਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਸਟਰ (FII) ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਾ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਧੇਰੇ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।