ਭਾਰਤ PMI ਮਾਰਚ: ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਚ ਠੰਢਕ, ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ 4 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ!

ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਦੋ-ਰੰਗੀ ਤਸਵੀਰ: PMI ਡਾਟਾ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਰਾਜ਼

ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਦੇ PMI (ਪਰਚੇਜ਼ਿੰਗ ਮੈਨੇਜਰਜ਼ ਇੰਡੈਕਸ) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਅਹਿਮ ਥੰਮ੍ਹ ਸੇਵਾਵਾਂ ਖੇਤਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਤੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘਟਾਈ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਸੇਵਾਵਾਂ ਖੇਤਰ 'ਚ ਨਰਮੀ, ਪਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਬਰਕਰਾਰ

HSBC India Services PMI Business Activity Index ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਕੇ 57.2 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 58.1 ਸੀ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ 14 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ (New Business) ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਵੀ 3 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਰਯਾਤ ਆਰਡਰ (Export Orders) ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਰਹੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ (Business Confidence) ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਲਚਕੀਲਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਖਤਰੇ ਦਾ ਅਸਰ

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਦਾ PMI ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 53.9 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਫਰਵਰੀ ਦੇ 56.9 ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 4 ਸਾਲਾਂ (ਸਤੰਬਰ 2023 ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ (Geopolitical Tensions) ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਊਰਜਾ ਦੇ ਭਾਅ ਵਧੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ (Input Costs) ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਲਗਭਗ 4 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਚਾਲਨ ਖਰਚਿਆਂ (Operating Expenses) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਸਾਇਣ (Chemicals), ਸਟੀਲ (Steel), ਤੇਲ (Oil) ਅਤੇ ਊਰਜਾ (Energy) ਵਰਗੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਸੰਯੁਕਤ PMI 'ਚ ਵੀ ਗਿਰਾਵਟ

ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਅਸਰ ਸੰਯੁਕਤ PMI (Composite PMI) 'ਤੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਫਰਵਰੀ ਦੇ 58.9 ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 56.5 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਲਗਭਗ 3.5 ਸਾਲਾਂ (ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਮਾਣ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਚ ਧੀਮੀ ਪਈ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿਖਾਈ। ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਵਾਧਾ ਦਰ (GDP Growth Forecast) ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 (FY26) ਲਈ 7.3% ਤੋਂ 7.6% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ (Domestic Consumption) ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚਿਆਂ (Government Spending) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। ਸੇਵਾਵਾਂ ਖੇਤਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ IT ਅਤੇ AI, ਇਸ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ।

ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋਖਮ

ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ (Indian Rupee) ਵਿੱਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ, ਜੋ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 9.9% ਰਹੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀਆਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਰਕ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ RBI ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ (Monetary Policy) 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।