ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਸਟਰੈਟਜਿਕ ਸੌਦਿਆਂ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ
ਭਾਰਤ ਦੇ M&A ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਡਿਊ ਡਿਲਿਜੈਂਸ (Due Diligence) 'ਤੇ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਜੋਖਮ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸੌਦਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰਣਨੀਤਕ (Strategic) ਫਿੱਟ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। EY ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਪਾਰਟਨਰ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸੈਕਸ਼ਨਸ, ਅਮਿਤ ਖੰਡਲਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 'ਕੁਆਲਿਟੀ' ਅਤੇ 'ਰਣਨੀਤਕ ਮਹੱਤਤਾ' 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ NIFTY 50 ਅਤੇ BSE SENSEX, ਨੇ 2025-26 ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਰਿਟਰਨ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 5% ਅਤੇ 7% ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ M&A ਪੂੰਜੀ, ਆਮ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੌਦਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਸੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਨੇ ਡੀਲ ਵੈਲਿਊ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਿਹਾ, ਜੋ 35% ਵਧ ਕੇ $24.6 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਦਯੋਗਿਕ (Industrial) ਅਤੇ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਸੈਕਟਰਾਂ ਨੇ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ 105% ਵਧਿਆ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਇਕੁਇਟੀ (Private Equity) ਨੇ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰੁਚੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (Cross-border) M&A ਵਿੱਚ ਸੌਦਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 20% ਘਟੀ ਪਰ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ 155% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ $33.2 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ (Supply Chain) ਨੂੰ ਮੁੜ-ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸੰਪਤੀਆਂ (Assets) 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਰਿਹਾ। ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ (BFSI) ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਵੀ ਕੁੱਲ M&A ਮੁੱਲ ਦਾ 26% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਦਾ M&A ਬਾਜ਼ਾਰ ਗਲੋਬਲ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਜ਼ ਐਕਟ (Companies Act) ਅਤੇ ਕੰਪੀਟੀਸ਼ਨ ਐਕਟ (Competition Act) ਵਰਗੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸੁਧਾਰਾਂ (Regulatory Reforms) ਨੇ ਵੀ ਡੀਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣਵੇਂਪਨ (Selectivity) ਦੇ ਆਪਣੇ ਜੋਖਮ ਹਨ। ਬਿਜ਼ਨਸ ਰਿਸਕ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ-ਖਪਤ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੀ ਡਿਊ ਡਿਲਿਜੈਂਸ, ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਾਨੂੰਨ (Competition Law) ਅਧੀਨ ਪਾਲਣਾ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। 2026 ਲਈ, ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡੀਲ ਐਕਟੀਵਿਟੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਅਤੇ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
