ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੇ RBI ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਪ੍ਰਾਈਸ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧਿਆ
ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ (Consumer Price Index - CPI) ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕੇ 3.48% ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 3.40% ਸੀ। ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 4.2% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਾਈਸ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ (Price Pressure) ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਦੁੱਧ, ਪੈਟਰੋਲ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਪਾਈ ਅੱਗ
ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ₹2 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ headline inflation ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 21 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ₹3 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੇ ਵੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ (Cereals) ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਧੂ 8 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ inflation ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 9 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਸੋਨੇ 'ਤੇ ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀ (Import Duty) ਦਾ 6% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 15% ਕਰਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੋਨਾ ਦਰਾਮਦ (Gold Imports) ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ FY26 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 24% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ: Inflation ਪਹੁੰਚੇਗੀ 4.09% ਤੱਕ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ 3.48% ਦੀ inflation ਦਰ ਮਈ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 4.09% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਬਾਰਕਲੇਜ਼ (Barclays) ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਸਥਾ ਗੁਡਵਾਨੀ (Aastha Gudwani) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਈ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ headline inflation ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 8 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਜੋੜੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖਰੀਫ ਸੀਜ਼ਨ (Kharif Season) ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ (Minimum Support Price - MSP) ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਦਾ ਅਸਰ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ FY27 ਦੌਰਾਨ CPI inflation 'ਤੇ 5-10 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ inflationary risks ਦੇ ਵਧਣ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।