ਰਿਕਾਰਡ GST ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤਸਵੀਰ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਟੈਕਸ (GST) ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ₹2.43 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ₹2.23 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 8.7% ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿਓ-ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਵਰਗੇ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਆਯਾਤ (Imports) ਨੇ ਮਾਲੀਆ ਵਧਾਇਆ
ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਯਾਤ (Import) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ GST ਮਾਲੀਏ ਵਿੱਚ ਆਏ 25.8% ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ₹57,580 ਕਰੋੜ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਘਰੇਲੂ ਮਾਲੀਏ (Domestic Revenue) ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ ਸਿਰਫ਼ 4.3% ਰਿਹਾ, ਜੋ ₹1.85 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਾਹਰੀ ਵਪਾਰ ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਅਤੇ ਰਿਫੰਡ (Refunds)
ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ (Domestic Consumption) ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੌਲੀ ਹੁੰਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਫੰਡ (Refunds) ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ 19.3% ਦੇ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਰਿਫੰਡ ₹31,793 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਏ। ਘਰੇਲੂ ਰਿਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 54.6% ਦਾ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਰਯਾਤ (Export) ਰਿਫੰਡ 14% ਘਟੇ।
GST ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਰੁਝਾਨ
ਮਹੀਨਾਵਾਰ GST ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ₹1.67 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਵਿੱਚ ₹2.10 ਲੱਖ ਕਰੋੜ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਵਿੱਚ ₹2.23 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਹੁਣ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਰਿਕਾਰਡ ₹2.43 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਲਈ 8.7% ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ ਦਰ, ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 8.8% ਦਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਨਰਮੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਸ ਅਧਾਰ (Tax Base) ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਪਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੌਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
