ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਡਿੱਗਿਆ
ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ (FY26) ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਾੜੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਾਈਵਾਨ (Taiwan) ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ (South Korea) ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਉਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ 59% ਅਤੇ 113% ਤੱਕ ਦਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਉਛਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ, ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ BSE Sensex 7% ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ Nifty50 5% ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਰ ਗਏ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰਿਕਾਰਡ ₹1.6-1.8 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪਹੁੰਚੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FII) ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਰਹੀ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਚਾ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ (valuation) ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। MSCI India Index, ਜੋ ਕਿ ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਲਗਭਗ 21.31x ਦੇ ਫਾਰਵਰਡ P/E 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, MSCI Emerging Markets Index ਦੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ 13.44x ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ 13.46x ਦੇ P/E ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਉੱਪਰ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ਵ ਤਣਾਅ ਨੇ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ, ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (West Asia) ਵਿੱਚ ਜਿਓ-ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਤਣਾਅ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਈਰਾਨ (Iran) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (crude oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। Brent crude ਨੇ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 85% ਆਯਾਤ (import) ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇੰਝ ਹੀ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਤਾਂ FY27 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ GDP ਗ੍ਰੋਥ (growth) ਵਿੱਚ 50-70 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ $10 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਮਹਿੰਗਾਈ (inflation) 55-60 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਤੱਕ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਮੌਜੂਦਾ ਖਾਤੇ ਦੇ ਘਾਟੇ (CAD) ਦੇ ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ 1.7% ਤੱਕ ਵਧਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ (Indian Rupee) 'ਤੇ ਹੋਰ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਾਰਚ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 93.6-94.4 ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ।
ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਤਰਲਤਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸਹਾਰਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (domestic investors) ਵੱਲੋਂ ਮਿਲ ਰਹੇ ਭਰਪੂਰ ਸਮਰਥਨ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 (FY26) ਦੌਰਾਨ ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (DIIs), ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ (mutual funds) ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ (insurers), ਵੱਲੋਂ ₹8.3-8.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਕਾਸੀ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਖਪਤ (private consumption) ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (infrastructure) 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਖਰਚਿਆਂ ਕਾਰਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਵੱਲੋਂ ਰੇਪੋ ਰੇਟ (repo rate) ਨੂੰ 5.25% 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਵੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਆਊਟਲੁੱਕ ਲਈ ਮੁੱਖ ਜੋਖਮ
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿਓ-ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਣਾ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੈਕਰੋ-ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ (macroeconomic stability) ਲਈ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ, CAD ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੇ ਹੋਰ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ FY27 ਲਈ GDP ਗ੍ਰੋਥ 6.5% ਤੋਂ 7.2% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਅਸਥਿਰ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਜੋਖਮ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ, FY26 ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਿੱਖੇ ਸੁਧਾਰਾਂ (corrections) ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ (Brazil) ਜਾਂ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਰਗੇ ਸਸਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲ ਰੁਖ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
FY27 ਆਊਟਲੁੱਕ: ਵਿਸ਼ਵ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਵਧਾਨ ਆਸ਼ਾਵਾਦ
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027 (FY27) ਲਈ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਇੱਕ ਸਾਵਧਾਨ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ (cautiously optimistic outlook) ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿਓ-ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਤਣਾਅ ਦੇ ਘੱਟਣ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਸਥਿਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਕਹਾਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਸ ਰਹੀ ਹੈ। Nifty50 ਲਈ 27,500 ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਦਾ ਅਪਸਾਈਡ (upside) ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ ਇਹ 21,750 ਦੇ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। 2026 ਦੇ ਅਖੀਰ ਜਾਂ 2027 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ ਇੱਕ ਰਿਕਵਰੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ FY27 ਵਿੱਚ ਕਮਾਈ ਗ੍ਰੋਥ (earnings growth) 13-15% ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਹੇਗਾ। FIIs ਦੀ ਵਾਪਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਕ ਹੈ, ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਘੱਟਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਢਾਂਚਾਗਤ ਲਾਭ (structural advantages) ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ।